బెల్లం ప్రతి ఒక్కరి వంటింట్లో కనిపించే కామన్ వస్తువు. పండుగలకు పిండివంటల నుంచి టీ, కాఫీ, పాయసం సహా రోజువారీ వంటల వరకు బెల్లానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. కానీ ఇదే బెల్లంలో చౌకగా దొరికే పదార్థాలను కలిపి రంగు, రూపం, టెక్స్చర్, బరువును మార్చే మోసగాళ్లు ఉన్నారు మార్కెట్లో ఉన్నారని ఫుడ్ సేఫ్టీ అధికారులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా బేకింగ్ సోడా వంటి పదార్థాల కల్తీపై వినియోగదారులు అప్రమత్తంగా ఉండాలని FSSAI అవగాహన కార్యక్రమాల్లో సూచించింది.
అయితే బెల్లంలో బేకింగ్ సోడా ఉందేమో తెలుసుకునేందుకు ఒక సింపుల్ కెమిస్ట్రీ టెస్ట్ను ఫుడ్ సేఫ్టీ డిపార్ట్మెంట్ సూచిస్తోంది. బెల్లాన్ని కొద్దిగా పొడి చేసి దానికి హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ కలిపినప్పుడు బుడగలు, నురుగు లాంటి ఫిజ్జింగ్ కనిపిస్తే బేకింగ్ సోడా ఉండే అవకాశం ఉందని టెస్ట్ సూచిస్తుంది. కారణం చాలా సింపుల్.. బేకింగ్ సోడా, హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్తో రియాక్ట్ అయినప్పుడు కార్బన్ డయాక్సైడ్ విడుదలవుతుంది. అదే మన కళ్లకు బుడగల రూపంలో కనిపిస్తుంది.
కానీ ఇక్కడే ఒక బిగ్ ట్విస్ట్ ఉంది. హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ ప్రమాదకరమైన రసాయనం కాబట్టి ఈ పరీక్షను ఇంట్లో స్వయంగా చేయడం సేఫ్ కాదు. ఈ సమాచారాన్ని బెల్లం కల్తీని గుర్తించే రసాయన సూత్రంగా మాత్రమే చూడాలి.. యాసిడ్తో ఇంటి ప్రయోగాలు చేయకండి. అలాగే బుడగలు రాకపోతే బెల్లం పూర్తిగా స్వచ్ఛమైనదని అర్థం కాదు. ఎందుకంటే ఒకే పరీక్షతో అన్ని రకాల కల్తీలను గుర్తించడం సాధ్యం కాదు. అన్ని రకాల కల్తీల గురించి తెలుసుకోవాలంటే ల్యాబ్ లో టెస్ట్ చేయటం బెటర్ అంటున్నారు ఫుడ్ సేఫ్టీ అధికారులు.
మరి మంచి బెల్లం కొనాలంటే? కేవలం మెరిసే రంగు, స్మూత్గా కనిపించే ఆకర్షణీయమైన రూపాన్ని చూసి ‘ఇదే బెస్ట్’ అని ఫిక్స్ అవ్వకండి. ప్యాకేజింగ్, తయారీదారు వివరాలు, FSSAI లైసెన్స్ వివరాలు, ఉత్పత్తి ఎక్కడిది వంటి అంశాలను పరిశీలించండి. నమ్మకమైన వ్యాపారుల వద్ద కొనుగోలు చేయడం మంచిది. అనుమానం కలిగితే ఫుడ్ సేఫ్టీ అధికారులను సంప్రదించండి లేదా గుర్తింపు పొందిన ఫుడ్ టెస్టింగ్ ల్యాబ్లో పరీక్ష చేయించండి. తీపి బెల్లం వెనుక దాగి ఉండే ‘కల్తీ షాక్’ నుంచి బయటపడటానికి అప్రమత్తతే అసలైన ఆయుధం అని మర్చిపోకండి.
