మనం టీ కొట్టులో ఆన్లైన్ పేమెంట్ చేసినా, షాపింగ్ మాల్స్లో బిల్ కట్టినా ఎప్పుడు చూసే గుర్తు ‘₹’. ఇది మనకు ఎంతగా అలవాటైపోయిందంటే.. ఈ చిహ్నం మన కరెన్సీకి శతాబ్దాలుగా ఉందేమో అనిపిస్తుంది. కానీ, భారత రూపాయికి ఈ ప్రత్యేక గుర్తింపు వచ్చి కొద్ది సంవత్సరాలే అయిందంటే నమ్మగలరా..? ఈ చిన్న సింబల్ వెనుక ఒక భారతీయ యువకుడి అద్భుతమైన క్రియేటివిటీ ఉంది.
'రూ' నుంచి ప్రపంచ స్థాయి గుర్తింపు వరకు:
స్వాతంత్రం వచ్చినప్పటి నుంచి దశాబ్దాల పాటు మన కరెన్సీని 'Rs' లేదా 'రూ' అని మాత్రమే రాసేవాళ్లం. అమెరికన్ డాలర్ ($), బ్రిటిష్ పౌండ్ (£), యూరో (€), జపనీస్ యెన్ (¥) వంటి అంతర్జాతీయ కరెన్సీలకు ప్రత్యేక చిహ్నాలు ఉన్నట్లే.. వేగంగా ఎదుగుతున్న భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా ఒక గ్లోబల్ సింబల్ ఉండాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం భావించింది.
3,000 డిజైన్ల మధ్య గెలిచిన ఒకే ఒక్క ఆలోచన:
రూపాయికి ప్రత్యేక గుర్తును రూపొందించేందుకు భారత ప్రభుత్వం 2009లో జాతీయ స్థాయిలో ఒక పోటీని నిర్వహించింది. దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు 3,000 డిజైన్లు రాగా, అందులో జడ్జీలను విశేషంగా ఆకట్టుకున్న డిజైన్ డి.ఉదయ్ కుమార్ అనే యువకుడిది.
తమిళనాడులోని కల్లకురిచికి చెందిన ఉదయ్ కుమార్, వృత్తిరీత్యా ఆర్కిటెక్ట్. ఆ సమయంలో ఆయన ఐఐటీ బొంబాయిలో పీహెచ్డీ చేస్తున్నారు. మన సాంస్కృతిక మూలాలు ఉంటూనే, ప్రపంచంలో ఎవరికైనా సులభంగా అర్థమయ్యే గుర్తును రూపొందించాలని ఆయన నిర్ణయించుకున్నారు.
డిజైన్ వెనుక దాగున్న అర్థాలు:
ఉదయ్ కుమార్ తన డిజైన్లో సాంప్రదాయం, ఆధునికతలను అద్భుతంగా సమ్మేళనం చేశారు:
దేవనాగరి & రోమన్ కలయిక: మన దేవనాగరి లిపిలోని 'ర' అక్షరాన్ని, ఆంగ్ల రోమన్ అక్షరమైన 'R' లోని నిలువు గీతను తొలగించి రెండింటినీ మిళితం చేస్తూ రూపొందించారు.
జాతీయ జెండా & సమానత్వం: ఈ గుర్తు పైభాగంలో ఉన్న రెండు సమాంతర రేఖలు మన త్రివర్ణ పతాకానికి ప్రతీక. అంతేకాకుండా, ఈ సమాన గీతలు ఆర్థిక సమతుల్యతను, సమానత్వాన్ని సూచిస్తాయి.
ఉదయ్ కుమార్ సృజనాత్మకతకు గుర్తింపుగా జూలై 2010లో ఈ డిజైన్ను భారత ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఎంపిక చేసింది. ఈ రోజు మన కీబోర్డులు, చెక్బుక్లు, షాపింగ్ బిల్లుల నుండి ఆన్లైన్ పేమెంట్ యాప్ల వరకు ప్రతీచోటా ఈ '₹' గుర్తు భాగమైపోయింది. ఒక యువకుడి ముందుచూపుతో పుట్టిన ఈ చిన్న చిహ్నం.. నేడు ప్రపంచ వేదికపై భారత ఆర్థిక శక్తికి ల్యాండ్మార్క్గా నిలిచింది.
