దేశ రాజధాని ఢిల్లీతో పాటు పరిసర ప్రాంతాల్లో గాలి కాలుష్యం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా చలికాలం మొదలయ్యే సమయంలో గాలిలో దుమ్ము, పొగ, కాలుష్య తీవ్రత ఎక్కువవుతోంది. దీంతో సామాన్యుల నుంచి సంపన్నుల వరకు అందరూ ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు.
కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు పెట్టి ఇళ్లు కొన్న, బయట స్వచ్ఛమైన గాలి పీల్చుకునే పరిస్థితి లేకపోవడంతో గురుగ్రామ్‌లోని లగ్జరీ అపార్ట్‌మెంట్లలో ఉండే ధనవంతులు కాలుష్యాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు ప్రత్యేక చర్యలు చేపడుతున్నారు. ఇందుకోసం యాంటీ స్మాగ్ గన్లు, వాటర్ స్ప్రింక్లర్లు, మిస్టింగ్ యంత్రాలను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. అంతేకాదు, రోడ్లపై పేరుకుపోయిన దుమ్మును తగ్గించేందుకు ప్రత్యేక వాహనాలను కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు.
రూ.20 కోట్ల ఇల్లు ఉన్నా కూడా..
గురుగ్రామ్‌లోని సెక్టార్ 48లో ఉన్న సెంట్రల్ పార్క్ రిసార్ట్స్ ఇందుకు ఒక ఉదాహరణ. ఈ విలాసవంతమైన అపార్టుమెంట్లో ఆటోరిక్షాలు, ఈ-రిక్షాలకు నీటిని పిచికారీ చేసే పరికరాలను అమర్చారు. ఇవి అపార్ట్‌మెంట్ ప్రాంగణంలోని రోడ్లపై తిరుగుతూ గాలిలోకి నీటి తుంపరలను వదులుతుంటాయి. మరోవైపు భవనాల పైకప్పులపై ఏర్పాటు చేసిన యాంటీ స్మాగ్ గన్లు కూడా పనిచేస్తుంటాయి.
ఈ అపార్ట్‌మెంట్‌లోని ఒక ఫ్లాట్ విలువ రూ.20 కోట్లకు పైగా ఉంటుంది. ఇంత ఖరీదైన ఇంట్లో నివసిస్తున్నా బయట ఉన్న కాలుష్యం నుంచి పూర్తిగా రక్షణ లభించడం లేదని భారత వైమానిక దళ మాజీ అధికారి ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
జీవితంలో బాగా సంపాదించి, మంచి ఇల్లు కొనుగోలు చేసినా స్వచ్ఛమైన గాలి పీల్చుకునే పరిస్థితి లేకపోవడం బాధ కలిగిస్తోందని ఆయన అన్నారు. ఇంటిపై కోట్ల రూపాయలు పెట్టుబడి పెట్టగలుగుతున్నాం కానీ, ఇంటి బయట ఉండే వాతావరణాన్ని మాత్రం మనం మార్చుకోలేకపోతున్నామని పేర్కొన్నారు.
ప్రజలు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఎయిర్ ప్యూరిఫైయర్లు కొనడం, ఇళ్లలోకి బయటి గాలి రాకుండా ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేసుకోవడం వంటి పనులు చేయాల్సి వస్తోందని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ప్రజలకు స్వచ్ఛమైన గాలిని అందించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వ అధికారులపై ఉందని, ఆ బాధ్యతను సరిగ్గా నిర్వహించకపోవడం వల్లే ప్రజలు సొంతంగా డబ్బు ఖర్చు పెట్టాల్సి వస్తోందని అన్నారు.
సొంత ఖర్చులతో కాలుష్య నియంత్రణ చర్యలు
గురుగ్రామ్‌లోని సోహ్నా రోడ్, గోల్ఫ్ కోర్స్ ఎక్స్‌టెన్షన్ రోడ్ ప్రాంతాల్లో ఉన్న ఖరీదైన ఇంటి సముదాయాల్లో ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. వర్షాకాలంలో రోడ్లపై నీరు నిలిచిపోయి రాకపోకలకు ఇబ్బందులు ఏర్పడినట్లే, ఇప్పుడు గాలి కాలుష్యం కూడా పెద్ద సమస్యగా మారింది. దీంతో అపార్ట్‌మెంట్లలో ఉండే ప్రజల సంక్షేమ సంఘాలు (RWAలు), బిల్డర్లు కలిసి కాలుష్యాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేస్తున్నారు.
యాంటీ స్మాగ్ గన్లు ఏర్పాటు చేయడం, శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని ఉపయోగించి స్ప్రింక్లర్ల ద్వారా నీటిని చల్లడం, చెట్లపై పేరుకుపోయిన దుమ్మును కడగడం, లోపలి రోడ్లను శుభ్రం చేయడం వంటి పనులు చేపడుతున్నారు. అయితే ఈ ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ నగరం మొత్తం గాలి నాణ్యత మాత్రం మెరుగుపడటం లేదు. సెక్టార్ 51, వికాస్ సదన్ ప్రాంతాల్లోని అధికారిక పర్యవేక్షణ కేంద్రాల్లో గాలి నాణ్యత సూచీ (AQI) చాలా అధ్వాన్నమైన స్థాయి నుంచి తీవ్రమైన స్థాయికి చేరువలో నమోదవుతోంది.
గురుగ్రామ్‌లో AQI పరిస్థితి ఎలా ఉందంటే ?
సెంట్రల్ పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డ్ (CPCB), హర్యానా స్టేట్ పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డ్ (HSPCB) గణాంకాల ప్రకారం గురుగ్రామ్‌లో ఈ గణాంకాలు చూస్తే కాలుష్యం ఎంత తీవ్రంగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు. AQI ఎక్కువగా ఉంటే గాలి నాణ్యత అంత అధ్వాన్నంగా ఉన్నట్లు లెక్క.
రోజంతా స్ప్రింక్లర్లు, మిస్ట్ గన్లతో నీటి పిచికారీ
గురుగ్రామ్‌లోని సెక్టార్ 92లో ఉన్న రైజింగ్ హోమ్స్ అపార్ట్‌మెంట్‌లో ఫ్లాట్ల ధరలు సుమారు రూ.2 కోట్ల నుంచి రూ.4 కోట్ల వరకు ఉన్నాయి. ఇక్కడి నివాసితులు నాలుగేళ్ల క్రితమే కాలుష్యాన్ని తగ్గించేందుకు సొంతంగా చర్యలు ప్రారంభించారు.
దీని కోసం సుమారు రూ.2.5 లక్షలు ఖర్చు పెట్టారు. అపార్ట్‌మెంట్ చుట్టూ ఉన్న పచ్చదనం, గ్రీన్ బెల్టుల వద్ద స్ప్రింక్లర్లను ఏర్పాటు చేశారు. వీటి ద్వారా నీటిని చల్లడం వల్ల నేలపై ఉన్న దుమ్ము గాలిలోకి ఎగరకుండా కొంతవరకు అడ్డుకోవచ్చని భావిస్తున్నారు.
సాధారణంగా ఉదయం 10 గంటల నుంచి సాయంత్రం 4 గంటల వరకు, తిరిగి మధ్యాహ్నం 3 గంటల నుంచి రాత్రి 8 గంటల వరకు నీటిని పిచికారీ చేస్తారు. దీపావళి తర్వాత కాలుష్యం పెరగడంతో రోజుచేసే పిచికారీ సమయాన్ని మరో రెండు గంటలు పెంచారు.
మున్సిపల్ అధికారుల నిర్లక్ష్యంతోనే సొంతంగా ఈ ఏర్పాట్లు చేసుకోవాల్సి వచ్చిందని ప్రవీణ్ మాలిక్ అన్నారు. ప్రధాన రోడ్ల పక్కన నిర్మాణ పనులకు సంబంధించిన ఇసుక, కంకర, దుమ్ము పేరుకుపోయి ఉన్నాయని, వాటిని తొలగించడంలో అధికారులు తగిన శ్రద్ధ చూపడం లేదని విమర్శించారు.
అపార్ట్‌మెంట్ నిర్వహణ ఖర్చుల్లోనే
సోహ్నా రోడ్‌లోని విపుల్ గ్రీన్స్ అపార్ట్‌మెంట్‌లో కూడా ఇలాంటి చర్యలు చేపడుతున్నారు. ఇక్కడ 4BHK ఫ్లాట్ల ధర సుమారు రూ.4.5 కోట్ల నుంచి పెద్ద అపార్ట్‌మెంట్లకు రూ.8 కోట్ల వరకు ఉంటుంది. ఈ సొసైటీలో కాలుష్య నియంత్రణ కోసం అయ్యే ఖర్చులను అపార్ట్‌మెంట్ నిర్వహణ బడ్జెట్‌లోనే చేర్చారు.
డీఎల్ఎఫ్ వంటి పెద్ద సంస్థలు కూడా ప్రత్యేక చర్యలు
గురుగ్రామ్‌లోని అపార్ట్‌మెంట్ల యజమానులే కాకుండా, పెద్ద రియల్ ఎస్టేట్ సంస్థలు, టౌన్‌షిప్‌లను నిర్వహించే డెవలపర్లు కూడా కాలుష్య నియంత్రణ కోసం ప్రత్యేక బడ్జెట్ కేటాయిస్తున్నారు. డీఎల్ఎఫ్ సిటీ ఫేజ్ 1 నుంచి ఫేజ్ 4 వరకు ఉన్న ప్రాంతాల్లో శీతాకాలంలో కాలుష్యాన్ని తగ్గించేందుకు భారీగా మొత్తాన్ని ఖర్చు చేస్తున్నారు.
ముఖ్యంగా వాహనాలు తిరగడం వల్ల రోడ్లపై పేరుకుపోయిన దుమ్ము మళ్లీ గాలిలోకి ఎగరకుండా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. నిర్మాణ ప్రాంతాల్లో దుమ్ము వ్యాపించకుండా చూస్తున్నారు. బహిరంగ ప్రదేశాల్లో చెత్తను కాల్చడం, అక్రమంగా చెత్తను పడేయడం వంటి వాటిని అరికట్టేందుకు చర్యలు చేపడుతున్నారు.
కోట్ల రూపాయల ఖర్చు చేసినా పరిష్కారం లేదా?
గురుగ్రామ్‌లోని ఖరీదైన అపార్ట్‌మెంట్లలో నివసించే వారు కాలుష్యాన్ని తగ్గించేందుకు లక్షల రూపాయలు ఖర్చు చేస్తున్నారు. యాంటీ స్మాగ్ గన్లు, స్ప్రింక్లర్లు, మిస్టింగ్ వ్యవస్థలు, ప్రత్యేకంగా క్లినింగ్ వాహనాలు ఏర్పాటు చేసుకుంటున్నారు.
అయితే ఇవన్నీ ఒక అపార్ట్‌మెంట్ లేదా ఒక ప్రాంతం వరకే పరిమితం అవుతున్నాయి. నగరం మొత్తం గాలి నాణ్యత మెరుగుపడాలంటే రోడ్లపై దుమ్ము నియంత్రణ, నిర్మాణ ప్రాంతాల్లో కాలుష్య నివారణ, చెత్త నిర్వహణ, వాహనాల నుంచి వెలువడే కాలుష్యాన్ని తగ్గించడం వంటి చర్యలను ప్రభుత్వ అధికారులు సమర్థంగా అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది.
కోట్ల రూపాయలు పెట్టి లగ్జరీ ఇళ్లు కొన్న స్వచ్ఛమైన గాలి పీల్చుకోలేకపోతే ఆ సౌకర్యాలకు అర్థం ఏమిటన్న ప్రశ్న ఇప్పుడు గురుగ్రామ్ వాసుల్లో వ్యక్తమవుతోంది. వ్యక్తిగతంగా ఎన్ని ఏర్పాట్లు చేసుకున్నా, నగరం మొత్తం కాలుష్యాన్ని నియంత్రించకపోతే ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం దొరకదని ఈ పరిస్థితి స్పష్టం చేస్తోంది.
