హక్కులతో పాటు బాధ్యతలూ ఉంటాయి !

మానవ నాగరికత పరిణామక్రమంలో వ్యక్తిగత వికాసం ఎంత ముఖ్యమో, సామాజిక వికాసం అంతకంటే ముఖ్యం. మనిషి సంఘ జీవి. సమాజం నుంచే తను అన్నింటినీ పొందుతున్నప్పుడు, తిరిగి సమాజానికి తాను ఏమి ఇస్తున్నాడనేదే అతని సంస్కారాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. దీనినే మనం పౌర బాధ్యత అంటాం.

ఒక దేశం ఆర్థికంగా ఎంత ఎదిగినా, ఆ దేశ పౌరులలో కనీస సామాజిక స్పృహ లేకపోతే ఆ అభివృద్ధి అర్థరహితం అవుతుంది. నేటి యాంత్రిక జీవనంలో మనం సౌకర్యాల వెనుక పరుగులు తీస్తున్నాం తప్ప కనీస బాధ్యతలను విస్మరిస్తున్నాం. ఫలితంగా రోడ్లపై రక్తపాతం, నగరాల్లో చెత్త కుప్పలు, ప్రజాస్వామ్యంలో నిస్తేజం కనిపిస్తున్నాయి. ఈ ధోరణి మారాలంటే పౌర బాధ్యత అనేది కేవలం ఒక నినాదంగాకాక, ప్రతి ఒక్కరి జీవన విధానంగా మారాలి.

ట్రాఫిక్ నిబంధనలు.. రక్షణ కవచాలు
మనం రోడ్డు మీదకు రాగానే మొదట గమనించేది ట్రాఫిక్ గందరగోళం. రోడ్డు ప్రమాదాలు యుద్ధాల కంటే ఎక్కువ మంది ప్రాణాలను బలి తీసుకుంటున్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం మనలోని 'అలసత్వం'. ట్రాఫిక్ నిబంధనలు అనేవి పోలీసుల కోసం ఏర్పడినవి కావు, అవి మన ప్రాణాలను రక్షించే కవచాలు. ఒక వ్యక్తి హెల్మెట్ ధరించడం లేదా సీట్ బెల్ట్ పెట్టుకోవడం అనేది కేవలం చట్టానికి భయపడి చేసేపని కాకూడదు. అది తనపై తనకు, తన కుటుంబంపై తనకు ఉన్న బాధ్యతగా గుర్తించాలి. అతి వేగం, మొబైల్ ఫోన్ మాట్లాడుతూ వాహనం నడపడం వంటి చిన్న చిన్న పొరపాట్లు ఎన్నో కుటుంబాలను అనాథలను చేస్తున్నాయి.

మనం రహదారి నిబంధనలను పాటించడం అంటే మన ప్రయాణాన్ని సురక్షితం చేసుకోవడమే కాదు, తోటి ప్రయాణికుడి ప్రాణాన్ని గౌరవించడం కూడా. రోడ్డుపై వెళ్తున్నప్పుడు అంబులెన్స్‌‌కు దారి ఇవ్వడం లేదా ప్రమాదంలో ఉన్నవారికి సాయం చేయడం వంటి పనులు ఉన్నతమైన పౌర సంస్కృతికి నిదర్శనాలు. ఈ క్రమశిక్షణ అనేది మన ఇంటి నుండే, మన పిల్లలకు నేర్పించే అలవాట్ల నుంచే మొదలవ్వాలి.

పరిసరాల పరిశుభ్రత మన ఆరోగ్యానికి మూలం
పరిశుభ్రత విషయానికి వస్తే, మన పరిసరాలే మన ఆరోగ్యానికి మూలం. మన ఇంటిని శుభ్రంగా ఉంచుకోవడంలో చూపే శ్రద్ధను, వీధిని లేదా ఊరిని శుభ్రంగా ఉంచడంలో చూపకపోవడం దురదృష్టకరం. పరిశుభ్రత అనేది ఒకరి పని కాదు, అది అందరి బాధ్యత. మనం బాధ్యతారాహిత్యంగా విసిరేసే ఒక్క ప్లాస్టిక్ కవర్ లేదా ప్లాస్టిక్ ముక్క పర్యావరణానికి ఎంతటి చేటు చేస్తుందో ఊహించలేం.

చెత్తను తడి, పొడి చెత్తగా వేరు చేయడం వంటి చిన్న మార్పులు రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియలో ఎంతో సహాయపడతాయి. పారిశుధ్య కార్మికులను గౌరవించడం, డ్రైనేజీ వ్యవస్థలను చెత్తతో నింపకుండా ఉండటం వంటివి ప్రతి పౌరుడి కనీస ధర్మం. మన పరిసరాలు అపరిశుభ్రంగా ఉన్నాయంటే అది ప్రభుత్వం విఫలమైనట్లు కాదు, ఆ ప్రాంత పౌరులుగా మనం బాధ్యతను విస్మరించినట్లు అర్థం.

స్వచ్ఛమైన గాలి, శుభ్రమైన నీరు భవిష్యత్ తరాలకు మనం అందించాల్సిన కనీస ఆస్తి. పౌర బాధ్యత అనేది కేవలం చట్టాల ద్వారా మాత్రమే రాదు. అది మన ఆలోచనా సరళిలో రావాల్సిన మార్పు. ప్రభుత్వ ఆస్తులను మన సొంత ఆస్తులుగా భావించి రక్షించడం, పర్యావరణాన్ని ప్రేమించడం, తోటి మనుషుల పట్ల సహానుభూతితో మెలగడం ఇవన్నీ ఒక మంచి పౌరుడి లక్షణాలు. హక్కుల గురించి మాట్లాడే ప్రతి ఒక్కరూ తమ బాధ్యతలను కూడా గుర్తుంచుకోవాలి. క్రమశిక్షణ గల పౌరులు ఉన్న దేశం ఏ రంగంలోనైనా తిరుగులేని విజయాన్ని సాధిస్తుంది. కాబట్టి, మనందరం బాధ్యతాయుతమైన పౌరులుగా మారుదాం.