హైదరాబాద్ మహానగరం ప్రస్తుతం ఒక కీలక పరిపాలనా దశ. 2026 ఫిబ్రవరి 10తో జీహెచ్ఎంసీ పాలకవర్గ గడువు ముగియడంతో, నగర పాలన తాత్కాలికంగా అధికారుల ఆధ్వర్యంలో కొనసాగుతోంది. ఈ పరిణామం నగర పరిపాలనలో మార్పులకు దారితీస్తూ, ఒకవైపు సవాళ్లు, మరోవైపు కొన్ని అవకాశాలను కూడా తెరపైకి తీసుకొచ్చింది. సుమారు 1.25 కోట్ల జనాభా, 650 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణం కలిగిన హైదరాబాద్‌‌‌‌ను నిర్వహించడం పెద్ద పరిపాలనా సవాలు. నగరాన్ని సమర్థంగా నిర్వహించేందుకు డివిజన్ల సంఖ్యను 150 నుంచి 300కు పెంచడం జరిగింది.
ప్రతి 30–40 వేల జనాభాకు ఒక కార్పొరేటర్ ఉండేలా ఈ వ్యవస్థ రూపొందించబడింది. అయితే ప్రస్తుతం ఎన్నికైన ప్రతినిధులు లేకపోవడంతో, స్థానిక సమస్యల పరిష్కారంలో ప్రత్యక్ష ప్రజా ప్రతినిధుల పాత్ర తాత్కాలికంగా లేకపోవడం గమనార్హం.
హైదరాబాద్ నగర పాలన ప్రస్తుతం ఒక మార్పు దశలో ఉంది. అధికారుల ఆధ్వర్యంలో కొనసాగుతున్న పరిపాలన కొన్ని అంశాల్లో వేగాన్ని తీసుకువస్తున్నప్పటికీ, ప్రజా ప్రతినిధుల భాగస్వామ్యం అవసరమనే భావన కొనసాగుతోంది. వర్షాకాలం సమస్యలు, నగర విస్తరణ, పెరుగుతున్న జనాభా వంటి అంశాల దృష్ట్యా సమన్వయంతో కూడిన పరిపాలన అవసరం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
పరిపాలనా సంస్కరణలు, ఎన్నికల నిర్వహణ, మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుద‌‌‌‌ల వంటివి పరిగణనలోకి తీసుకుని, రాబోయే రోజుల్లో హైదరాబాద్ పట్టణ పరిపాలన మరింత మెరుగ‌‌‌‌య్యే విధంగా స్పష్టమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
ప్రస్తుతం నిర్ణయాలు, అమలు ప్రక్రియలు అధికారుల ద్వారానే కొనసాగుతున్నాయి. ఇది కొన్ని సందర్భాల్లో పనుల అమలులో వేగాన్ని పెంచే అవకాశం కల్పించినప్పటికీ, ప్రజలతో ప్రత్యక్ష అనుసంధానం పరిమితంగా కనిపిస్తోంది. సుమారు ₹8,500 కోట్ల బడ్జెట్ ఉన్న సంస్థలో కొత్తగా ఏవైనా అభివృద్ధి పనుల ఆమోదం, ప్రాధాన్యత కేటాయింపులు వంటి అంశాలు ప్రస్తుతం పరిపాలనా విధానాల ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతున్నాయి. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం, వేల కోట్ల రూపాయల విలువైన పనులు ఆమోద ప్రక్రియలపై ఆధారపడి నిలిచిపోయే అవకాశం ఉందని అంచనాలు ఉన్నాయి.
వర్షాకాలం ముందు కీలక చర్యలు
నగరంలో సుమారు 1,500 కిలోమీటర్ల ప్రధాన నాలాల పూడికతీత ప్రతి సంవత్సరం ముఖ్యమైన ప్రక్రియ. దీనికి సుమారు రూ.100 కోట్ల వరకు వ్యయం అవుతుంది. ఈ పనులు సమయానికి పూర్తి కావడం వర్షాకాలంలో నీటి నిల్వ సమస్యలను తగ్గించడంలో కీలకం. అయితే స్థానిక పర్యవేక్షణ వ్యవస్థలో మార్పుల కారణంగా పనుల నాణ్యత, సమయపాలనపై నిరంతర పర్యవేక్షణ అవసరమనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
డ్రైనేజీ, వీధి దీపాలు, చెత్త నిర్వహణ వంటి రోజువారీ సమస్యల పరిష్కారంలో సాధారణంగా స్థానిక కార్పొరేటర్ల పాత్ర కీలకం. ప్రస్తుతం ప్రజలు జోనల్ లేదా సర్కిల్ స్థాయి కార్యాలయాలను ఆశ్రయించాల్సిన పరిస్థితి ఉంది. నగర పరిపాలనను మరింత సమర్థవంతం చేయడానికి ప్రాంతాలుగా విభజించే ప్రతిపాదనలు పరిశీలనలో ఉన్నాయి. ఈ చర్యల ద్వారా సేవలను
వికేంద్రీకరించడం, పరిపాలనను ప్రజలకు చేరువ చేయడం లక్ష్యంగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.
ప్రజారోగ్యం, మౌలిక సదుపాయాలు
వర్షాకాలం సమీపిస్తున్న నేపథ్యంలో డెంగ్యూ, మలేరియా వంటి వ్యాధుల నివారణ చర్యలు, శానిటేషన్, డ్రైనేజీ వ్యవస్థల బలోపేతం కీలకంగా మారాయి.
గతంలో వర్షాల సమయంలో ఎదురైన సమస్యలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ముందస్తు చర్యలు అవసరం. 74వ రాజ్యాంగ సవరణ ప్రకారం స్థానిక సంస్థలకు సకాలంలో ఎన్నికలు నిర్వహించడం ముఖ్యమైన అంశం. ప్రస్తుతం వార్డుల పునర్విభజన, రిజర్వేషన్ల ప్రక్రియ కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో ఎన్నికల షెడ్యూల్‌‌‌‌పై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. ఈ ప్రక్రియను వీలైనంత త్వర‌‌‌‌గా పూర్తి చేసి ఎన్నికలు నిర్వహించడం ద్వారా ప్రజాప్రతినిధుల పాలన మళ్లీ త్వర‌‌‌‌లో ప్రారంభమవుతుంది.
- ఉద‌‌‌‌య్ కుమార్. జి, సీనియ‌‌‌‌ర్ జ‌‌‌‌ర్నలిస్ట్‌-
ఓపెన్ పేజీకి వ్యాసాలు, లెటర్లు పంపాల్సిన మెయిల్ ఐడీ [email protected] రచయితలు ‘వెలుగు’ కు మాత్రమే పంపుతున్నామని హామీ తప్పనిసరి రాయాలి. స్వీయ రచన అయి ఉండాలి. రచన 700 పదాలకు మించరాదు.
