1943, మే 26న హైదరాబాద్ రెడ్డి హాస్టల్లో జరిగిన సమావేశంలో నిజాం రాష్ట్రాంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు ఆవిర్భవించింది.
వ్యవస్థాపక సభ్యుల్లో ముఖ్యులు: మాడపాటి హనుమంతరావు, దేవులపల్లి రామానుజరావు, బూర్గుల రంగనాథరావు.
ఈ సంస్థ ముఖ్య లక్ష్యాలు: ప్రజల్లో మాతృభాషాభిమానం పెంచాలి. ఉత్తమ రచనలకు బహుమానాలు అందించాలి. గ్రామాల్లో రాత్రిపూట బడులు నిర్వహించి అక్షరాస్యత పెంచాలి.
ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు మొదటి మహాసభ: 1943లో రెడ్డి హాస్టల్లో జరిగింది. లోకనంది శంకరనారాయణరావు అధ్యక్షత వహించారు.
ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్ మొదటి వార్షికోత్సవ సభ 1944లో వరంగల్లో జరిగింది. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి అధ్యక్షత వహించాడు.
1949లో నిజాం రాష్ట్ర అనే పదం తొలగించి ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తుగా మారింది. ఈ సారస్వత పరిషత్ పండిత సారస్వతం, ప్రజా సారస్వతం, బాల సారస్వతం అనే మూడు రకాల గ్రంథాలను ప్రచురించింది.
పండిత సారస్వతంలో భాగంగా ప్రచురించిన గ్రంథాలు
సూర్యనారాయణశాస్త్రి – కావ్యాలంకార సంగ్రహం
బూర్గుల రామకృష్ణారావు – సారస్వత వ్యాస ముక్తావళి
దివాకర్ల వెంకట అవధాని – సాహిత్య సోపానాలు, ఆంధ్ర వాగ్మయ చరిత్ర
రాల్లపల్లి అనంత కృష్ణశాస్త్రి – శాలివాహన గాథా, సప్తశతిసారం
ప్రజా సారస్వతంలో భాగంగా ప్రచురించిన గ్రంథాలు
సురవరం ప్రతాపరెడ్డి – ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర
నెలటూరి వెంకయ్య – ఆంధ్రుల చరిత్ర
కృష్ణశాస్త్రి– పల్లెపదాలు, స్త్రీల పౌరాణిక పాటలు
బాల సారస్వతంలో భాగంగా ప్రచురించిన గ్రంథాలు
దేవులపల్లి రామానుజరావు – మనదేశం
గడియారం రామకృష్ణరావు – వీరగాథలు
ఆదిరాజు వీరభద్రరావు – మిఠాయి చెట్టు
ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు ప్రచురించిన పత్రిక
– ఆంధ్రశ్రీ.
