- శారీరక, మానసిక సమస్యలను తెచ్చిపెడ్తున్న సెల్ సావాసం
- పిల్లల నుంచి పెద్దల దాకా పెరుగుతున్న సమస్యలు
- పొద్దున లేచింది మొదలు.. రాత్రి పడుకునే దాకా దాంట్లోనే ముఖం
- ఎక్కువ సేపు ఫోన్ చూడటంతో మెదడులోని
- వీక్ స్పాట్స్లో ఎక్కువ డోపమైన్ రిలీజ్
- అది డ్రగ్స్ కన్నా ప్రమాదకరమంటున్న నిపుణులు
- ఫోన్తో పాడైతున్న చెవులు.. వంగిపోతున్న మెడ బొక్కలు
- ఏఐ వచ్చాక.. మరింత పెరిగిన డిజిటల్ ఎపిడెమిక్
- డిజిటల్ డీటాక్స్ వైపు మళ్లాల్సిందేనంటున్న నిపుణులు
హైదరాబాద్, వెలుగు: ఒకప్పుడు పొద్దున లేవంగనే ఏ దేవుడి ఫొటోనో.. లేదంటే నచ్చిన వ్యక్తుల ముఖాన్నో చూసేటోళ్లు! రాత్రి పడుకునే ముందూ అంతే! కానీ, ఇప్పుడు నిద్ర లేవంగనే ఫోన్లోనే ముఖం.. బ్రష్ చేసేటప్పుడైనా, బాత్రూమ్కు పోయినా ఫోన్లోనే చూపులు!! తిండి తినేటప్పుడు.. ఆఖరికి వాహనాలు నడుపుతూ కూడా సెల్ ఫోన్ ఓపెన్ చేసుడు.. రీల్స్లో మునిగి తేలుడు చాలా మందికి అలవాటైపోయింది.
నిద్రపోయేటప్పుడు కూడా పక్కలోనే సెల్ను పెట్టుకొని పడుకుంటున్నరు. ఇంతలా ఫోన్కు బానిసలైపోవడంతో శారీరక సమస్యలతో పాటు మానసిక సమస్యలు పెరిగిపోతున్నాయని పలు సర్వేలూ తేల్చాయి. పిల్లల నుంచి పెద్దల దాకా ఫోన్ ప్రభావంతో కోపిష్టులైపోతున్నారని, మెంటల్ బ్యాలెన్స్ కోల్పోతున్నారని పేర్కొన్నాయి.
ఫోన్ వల్లే చాలా కాపురాలూ కూలిపోయిన ఘటనలు ఉన్నాయని నిపుణులు గుర్తుచేస్తున్నారు. ఫోన్ బానిసత్వాన్ని వదలాల్సిందేనని.. ఎంత వరకు వాడాల్నో అంతవరకే వాడాలని.. డిజిటల్ డీటాక్స్ వైపు మళ్లాలని వారు సూచిస్తున్నారు.
ఇవన్నీ అనర్థాలే..
పొద్దస్తమానం ఫోన్కు అతుక్కుపోతే అన్నీ అనర్థాలేనని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. సెల్ఫ్ కాన్ఫిడెన్స్ తగ్గిపోతుందని హెచ్చరిస్తున్నారు. ‘‘ఇగోలు పెరిగిపోతాయి. నిద్ర సమస్యలు చుట్టుముడతాయి. డిప్రెషన్లోకి వెళ్తారు. కోపం పెరుగుతుంది. తినే తిండి ప్యాటర్న్లు మారడం వల్ల బరువు పెరిగిపోతరు.
శారీరక వ్యాయామాలూ ఉండవు. టైమ్ మేనేజ్మెంట్ చేయలేరు. పని విలువలూ పాటించలేరు’’ అంటూ సైబర్ ఎక్స్పర్ట్స్ తేల్చి చెప్తున్నారు. ఇవే కాదు.. మెదడుపై పెను ప్రభావమే చూపిస్తుందని వార్నింగ్ ఇస్తున్నారు.
ఫోన్ను పదే పదే చూడడం వల్ల మెదడులోని ఒకే ప్రాంతం, బలహీనమైన ప్రాంతాల్లో డోపమైన్ విడుదలై.. దానికి బానిసల్లా మారిపోతారని చెప్తున్నారు. ఇది కొకైన్, ఇతర డ్రగ్స్ కన్నా ప్రమాదకరమని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు.
చెవులు పాడైతయ్.. మెడ బొక్కలు వంగుతయ్
ఫోన్ను అతిగా వినియోగించే వారికి వినికిడి సమస్యలు ఎక్కువగా వచ్చే అవకాశం ఉంది. చెవులకు దగ్గరగా పెట్టుకుని ఫోన్లు మాట్లాడితే దాని ప్రభావం చెవులపై తీవ్రంగా పడుతుందని నిపుణులు అంటున్నారు. ఫోన్ చూస్తున్నంత సేపు మెడను కిందకే వంచి ఉంచాల్సి వస్తుంది. తద్వారా మెడ బొక్కలతో పాటు వెన్నుపూస వంగిపోయే ప్రమాదం కూడా ఉంది.
అంతేగాకుండా మెడ కండరాలపై పెను ప్రభావం పడుతుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇటు చేతి వేళ్లు, మణికట్టు, కీళ్లపై ఒత్తిడి పడుతుందంటున్నారు. చిన్న స్క్రీన్ను ఎక్కువ సేపు చూడడం వల్ల కంటి చూపు మందగిస్తుంది. కనురెప్ప కొట్టకుండా చూడడం వల్ల కండ్లు పొడిబారిపోయి చూపు మసకబారిపోతుంది.. తలనొప్పి వంటి సమస్యలు తీవ్రమవుతాయి.
మయోపియా వంటి అతి తీవ్రమైన కంటి సమస్యలు వచ్చే ప్రమాదమూ ఉంది. ఫోన్ మోజులో పడటంతో కొన్ని కుటుంబాలు కుప్పకూలిపోతున్నాయని, పండంటి కాపురాలు కూడా విడాకుల వరకు వెళ్తున్నాయని నిపుణులు చెప్తున్నారు. ఇటీవల జరిగిన పలు సంఘటనలను వారు గుర్తుచేస్తున్నారు.
ఇలా వదిలించుకోవాలి
స్టెప్ 1: మూడు జోన్లు
ఫోన్ను వినియోగించే టైమ్ను తగ్గించుకోవాల్సిన అవసరం ఉన్నది. మనుషులతో మంచి రిలేషన్ ఉన్నట్టే ఫోన్తోనూ హెల్దీ రిలేషన్షిప్ను మెయింటెయిన్ చేయాలి. ముందుగా మన ఫోన్ వాడకాన్ని ఆడిట్ చేసుకోవాలి. తీవ్రతను బట్టి మూడు జోన్లుగా ఫోన్ వాడకాన్ని నిపుణులు చెప్తున్నారు. గ్రీన్ జోన్ (అవసరమైన వరకే), ఎల్లో జోన్ (ఇంటెన్షనల్), రెడ్ జోన్ (మైండ్లెస్)గా విభజించారు.
గ్రీన్జోన్లో.. పని, అవసరమైన మేరకే కమ్యూనికేషన్, బ్యాంకింగ్, నావిగేషన్ (మ్యాప్స్ వంటివి) ఉంటాయి. వీటికి టైమ్ లిమిట్ అంటూ ఏమీ ఉండకపోయినా... టైమ్ లిమిట్స్లోనే షెడ్యూల్ చేసుకోవాలి.
ఎల్లో జోన్లో.. కొత్త స్కిల్ను నేర్చుకోవడం, డాక్యుమెంటరీలను చూడడం, కొన్ని ముఖ్యమైన కాల్స్ మాట్లాడడం వంటివి ఉంటున్నాయి. ఇలాంటి వాటి వాడకాన్ని తగ్గించుకునేలా టైమ్ లిమిట్ను పెట్టుకోవాలి.
రెడ్ జోన్ అంటే విచ్చలవిడిగా ఫోన్ను వాడేయడం. అంటే.. సోషల్ మీడియాలో మునిగిపోవడం, వీడియోలను అదే పనిగా చూడడం, ఒకటే కంటెంట్ను పదే పదే చూడడం వంటివన్నీ ఈ కేటగిరీలోకి వస్తాయి. ఈ రెడ్ జోన్తోనే సమస్యలన్నీ చుట్టుముట్టేస్తుంటాయి. కాబట్టి.. వాడకంపై కఠినమైన టైమ్ రూల్స్ పెట్టుకుంటేగానీ ఫోన్ బానిసత్వమనేది పోదని నిపుణులు చెప్తున్నారు.
స్టెప్2: చిన్నచిన్నగా..
ఏ వ్యసనాన్నైనా సడన్గా వదిలించుకోవాలంటే కుదరని పని. ఇప్పుడు ఫోన్ల వాడకం కూడా అంతే అయిపోయింది. ఒకేసారి పూర్తిగా వదిలేయకుండా.. చిన్న చిన్నగా ఆ అలవాటును మార్చుకోవాలి. ఏది అవసరమో.. ఏది అవసరం కాదో తేలచుకుని వాటికి టైమ్ వినియోగాన్ని సెట్ చేసుకోవాలి. రెడ్జోన్లో ఉన్న యాప్స్ వినియోగాన్ని అరగంటకు మించి వాడొద్దు. అరగంటలోపే ఆ యాప్లో ఆటో లాక్ అయ్యేలా ఫోన్ను సెట్ చేసుకుంటే మంచిది.
స్టెప్ 3: రీప్లేస్
ఫోన్ను జీవితం నుంచి పూర్తిగా తొలగించలే మన్నది వాస్తవం. కాబట్టి దానిని పూర్తిగా వదిలించుకోవడానికి బదులు.. దాని స్థానంలో వేరే యాక్టివిటీస్ను అలవాటు చేసుకోవాలి. ఫ్యామిలీ, ఫ్రెండ్స్, బంధువులతో కలిసి బోర్డు గేములు ఆడడం, వారితో కలిసి సరదాగా గడపడం వంటివి చేయాలి.
ఫోన్ను పక్కనపడేసి ఓ మంచి పుస్తకం తీసి చదవడం, గార్డెనింగ్ వంటివి అలవాటు చేసుకోవాలి. ఫోన్ మీద మనసు గుంజకుండా నోటిఫికేషన్లను ఆఫ్ చేయాలి. ఇండ్లలో టెక్నాలజీ వాడని ఓ రూమ్ను పెట్టుకోండి. అందులోకి వెళ్లి సమయాన్ని గడిపేందుకు ప్రయత్నించండి. ఫోన్పై మనసుపోకుండా ఉండేందుకు.. డిస్ప్లేని గ్రేస్కేల్ మోడ్లో పెట్టాలి. దాని వల్ల ఫోన్ మరింత బ్రైట్గా మారుతుంది.
లుక్ కూడా మంచిగుండదు. దీంతో దానిని చూడాలనిపించదు. తినేటప్పుడు, పడుకునేటప్పుడు ఫోన్ను దూరంగా పెట్టాలి. ఇలా డిజిటల్ డీటాక్స్ వైపు మళ్లితేనే మనసుకు ప్రశాంతత దొరుకుతుందని, ఆరోగ్యం కూడా బాగుంటుందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ఏఐ ఎపిడెమిక్
ఫోన్ను అతిగా స్క్రోల్ చేయడానికి ఇప్పుడు ఏఐ ఆజ్యం పోస్తున్నది. ‘ఏఐ ఫాటిగ్’ అనే కొత్త సమస్య ఇప్పుడు వచ్చి చేరింది. చాలా మంది తమ పనిలో, చదువుల్లో ఏఐని తెగ వాడేస్తున్నారు. పాఠాల్లో డౌట్ వచ్చినా.. ఫిట్నెస్ ఎలా పొందాలన్నా.. లెటర్ రాయాలన్నా.. పర్ఫెక్ట్ కంటెంట్ తీసుకోవాల నుకున్నా ఫోన్లో ఏఐవైపే చూస్తున్నారు.
దీంతో ఎక్కువ సేపు ఫోన్లోనే గడుపుతునారు. దీంతో కూడా మెంటల్గా అలసిపోతున్నారు. యాంగ్జైటీకి లోనవుతున్నారు. ప్రతి దాన్నీ అతిగా ఆప్టిమైజ్ చేస్తూ ఉండడం వల్ల.. జీవితంలో సహజంగా జరగాల్సిన ప్రక్రియలపై దెబ్బ పడుతున్నది. సామాజిక బహిష్కరణకు గురవుతున్నారు. దీన్నే ఏఐ పవర్డ్ స్ట్రెస్ ఎపిడెమిక్ అనీ పిలుస్తున్నారు.
