తెలంగాణలో రాఖీ పండుగను ప్రజలు అత్యంత వైభవంగా వేడుకగా జరుపుకుంటుంటారు. దీని కోసం చేతితో రాఖీల తయారీ గృహ పరిశ్రమగా విస్తరిస్తోంది. రాఖీలను తయారు చేయడం అనేది సృజనాత్మకమైన స్వయంకృషి కళగా మారింది.
మహిళలకు రాఖీల తయారీ పరిశ్రమ సామూహిక జీవనోపాధిగానూ వర్ధిల్లుతోంది. తెలంగాణలోని పెద్దపల్లి జిల్లాతోపాటు హైదరాబాద్లోని బేగం బజార్ ప్రాంతాలు రాఖీల తయారీకి ప్రాచుర్యం పొందాయి. స్థానిక కళాకారులు, మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలు రాష్ట్రవ్యాప్త పంపిణీ, ఎగుమతి కోసం విభిన్నమైన పర్యావరణ అనుకూల, దారపు, డిజైనర్ రాఖీలను తయారు చేస్తున్నారు.
రకరకాల డిజైన్లు, వివిధ రంగులు, పూసలతో కూడిన రాఖీలు మార్కెట్లలో అందుబాటులోకి వచ్చాయి. దీంతో పాటు అక్కాచెల్లెళ్లు తమ సోదరులకు కట్టే రాఖీలను కొందరు సొంతంగా తయారు చేసుకుంటుంటారు. రాఖీల తయారీకి కాటన్ మౌళి (కలవ), పట్టు దారాలు, లేదా రంగురంగుల ఉన్ని. పూసలు, ముత్యాలు, చిన్న అద్దాలు (షీషా), ఫోమ్ షీట్లు, లేదా పర్యావరణ అనుకూల మట్టి. బలమైన ఫ్యాబ్రిక్ గ్లూ లేదా హాట్ గ్లూ గన్ వాడుతుంటారు.
మందపాటి కాగితం లేదా ఫెల్ట్ ఫ్యాబ్రిక్ నుంచి ఒక చిన్న వృత్తాన్ని కత్తిరించండి. సౌకర్యవంతమైన మణికట్టు పట్టీని ఏర్పరచడానికి ప్రధాన దారాన్ని అల్లండి లేదా మెలితిప్పండి. అల్లిన దారాన్ని కాగితపు ఆధారం వెనుక వైపున గట్టిగా అంటించండి.
కాగితపు ఆధారం ముందు భాగాన్ని మీకు నచ్చిన పూసలు, రాళ్లు లేదా చేతితో చేసిన మట్టి నమూనాలతో అలంకరించండి. ముడి వేయడానికి ముందు గ్లూ పూర్తిగా ఆరనివ్వండి. రాఖీ తయారీకి వాడే ముడి పదార్థాలు బేగం బజార్, ఫీల్ఖానా, అహీర్ ప్లాజా చుట్టూ ఉన్న దుకాణాల్లో లభిస్తున్నాయి. రాఖీల తయారీకి ముడిసరుకులు, దారాలు, టోకు ఫ్యాన్సీ వస్తువులు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
రాఖీ షాపింగ్ కోసం..
రాఖీల షాపింగ్ కోసం హైదరాబాద్ నగరంలోని అబిడ్స్, కోఠి, బేగం బజార్, బంజారా హిల్స్, సికింద్రాబాద్ వంటి ప్రాంతాల్లో వివిధ రకాల రంగురంగుల డిజైన్ల రాఖీలు లభిస్తున్నాయి. హైదరాబాద్ నగరంలోని గౌలిపురలో శ్రీ గణేష్ రాఖీ మాన్యుఫ్యాక్చరర్స్, పురానాపూల్లో ఓంకారి రాఖీవాలా, రహీంపురలో రేఖా రాఖీ, కార్వాన్ రోడ్డులో విజయ్ రాఖీ, దత్తాత్రేయ నగర్లో అమృత్ రాఖీ, బేగం బజార్లోని శ్రీ బాలాజీ రాఖీ భండార్ లో వివిధ డిజైన్ల రాఖీలు విక్రయిస్తున్నారు.
హోల్సేల్ తయారీదారులు కూడా కస్టమ్ డిజైన్లు, ప్రీమియం ప్యాకేజింగ్, కుందన్, రెసిన్, పెండెంట్, మీనాకారి, లుంబా, పిల్లల రాఖీలను అందిస్తున్నారు. కస్టమైజ్డ్ ఇత్తడి రాఖీలు ఒక్కో పీసుకు రూ.65 ధరతో లభిస్తున్నాయి. టోకున రాఖీలు కొంటే రాయితీ ధరలకు అందిస్తున్నారు.
రాఖీ ఈవెంట్లు
రాఖీ కార్టూన్ వర్క్షాప్లో పిల్లలు తమకు నచ్చిన కార్టూన్ థీమ్తో సొంతంగా రాఖీలను రూపొందించుకోవచ్చు. ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్ లోని నానక్రామ్గూడ ఏడీపీ బౌలేవార్డ్లో ఆగస్టు 26న వర్క్షాప్ జరగనుంది. పండుగ వేళ మీరు మీ సోదరుడు, సోదరితో కలిసి సరదాగా బయటకు వెళ్లాలని చూస్తున్నట్లయితే బంజారా హిల్స్, గచ్చిబౌలి, హైటెక్ సిటీ, కూకట్పల్లిలో ప్రత్యేక రాఖీ ఈవెంట్లు నిర్వహించనున్నారు.
చందానగర్లో ఉన్న మై హోమ్ జువెల్ అపార్ట్మెంట్స్ దగ్గర రాఖీకి ముందు షాపింగ్ ప్రదర్శన జరగనుంది. ఇందులో వివిధ స్టాల్స్లో విక్రేతలు పాల్గొంటున్నారు. రాఖీల ప్రత్యేక ప్రదర్శనలు నల్లగండ్లలోని అపర్ణ సైబర్జోన్ ఆగస్టు 22న సంప్రదాయ దుస్తులు, ఆభరణాలు, రాఖీలు అందుబాటులో ఉంచనున్నారు. నగరంలోని కూకట్ పల్లి నెక్సస్ హైదరాబాద్ మాల్, గచ్చిబౌలిలోని డిఎల్ఎఫ్ మాల్, శరత్ సిటీ క్యాపిటల్ మాల్ కొండాపూర్, మాదాపూర్ ఇన్ ఆర్బిట్ మాల్, గచ్చిబౌలిలోని ఏఎంబీ సినిమాస్ సమీపంలోని రిటైల్ జోన్, మదీనాగూడలోని జీఎస్ఎం మాల్ లో రాఖీ పండుగ వేళ వేడుకలు జరగనున్నాయి.
కూకట్పల్లి ఫోరమ్ సుజనా మాల్లో రాఖీ ఎడిషన్ లైఫ్స్టైల్ ఎగ్జిబిషన్ హైటెక్స్ లోని దీపమేళా రాఖీ ఎగ్జిబిషన్ జరుగుతుంది. శ్రీ రాఖీ సంస్థ ప్రత్యేకంగా రాఖీ పరిశ్రమ కోసం హైదరాబాద్ డీలర్ మీట్ను నిర్వహిస్తారు.
రంగురంగుల రాఖీలు
సంప్రదాయ భారీ రాఖీల కంటే చిన్న బ్రాస్లెట్లు లేదా ఆభరణాల రాఖీలు ఎక్కువగా అందుబాటులోకి వచ్చాయి. సంప్రదాయ రాఖీని సమకాలీన ఫ్యాషన్ యాక్సెసరీతో మిళితం చేస్తూ, ఈవిల్-ఐ డిజైన్లు హైదరాబాద్లో ట్రెండ్గా మారాయి.అందమైన క్రోచెట్ పువ్వులు, కార్టూన్ పాత్రలు, చేతితో చేసిన డిజైన్ల రాఖీలు ఆదరణ పొందుతున్నాయి.
పర్యావరణ అనుకూల విత్తన రాఖీలు జనపనార, పత్తి, ఎండిన పువ్వులు, విత్తనాలు, మట్టిని ఉపయోగిస్తున్నారు. కొన్ని విత్తన రాఖీలను రక్షాబంధన్ తర్వాత కూడా నాటవచ్చు. పండుగ తర్వాత పారేయకుండా ఒక చిన్న రాఖీని ఫ్రిడ్జ్ మాగ్నెట్గా లేదా జ్ఞాపకంగా మార్చుకునేలా సృజనాత్మకంగా రూపొందించారు.
కుందన్, ముత్యాలు, ఆభరణాలు, రాళ్లు, బ్రాస్లెట్, గొలుసు శైలి రాఖీలు మరింత ప్రీమియం ట్రెండ్గా మారాయి. రక్షాబంధన్ తర్వాత కూడా ధరించగలిగే యాక్సెసరీలా వీటిని డిజైన్ చేశారు. దిష్టి నివారణ బ్రాస్లెట్ రాఖీ, క్రోచెట్, కార్టూన్ రాఖీ, ఇష్టమైన చాక్లెట్, స్నాక్, కుందన్, మెటల్ బ్రాస్లెట్ రాఖీ, చిన్న పెర్ఫ్యూమ్ యాక్సెసరీ రాఖీలున్నాయి.
పర్యావరణ స్పృహ ఉన్న సోదరుల కోసం సీడ్ రాఖీలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. రాఖీల్లో ట్రెడిషనల్, ఫ్యాన్సీ, కిడ్స్, భాబీ (వదిన) రాఖీ, భాబీ లంబా, భాబి చూడా, భాబీ హ్యాంగింగ్ రాఖీ, బ్రదర్ బ్రాస్లెట్ రాఖీ, చేతితో చేసిన రాఖీ వంటి వాటికి ప్రసిద్ధి చెందిన బ్రాండ్.పేరు ముద్రించిన రుద్రాక్ష రాఖీ,పెండెంట్ డిజైన్, మల్టీకలర్ స్టోన్స్ రాఖీ సెట్, ప్రీమియం స్టోన్ రాఖీలు, డిజైనర్ చేతితో చేసిన రాఖీ, దారం డిజైనర్ చేతితో చేసిన రాఖీ, సిల్వర్ రాఖీ, రుద్రాక్ష చెక్కిన చేతితో చేసిన రాఖీ, భయ్యా-భాబీ రాఖీలు, మహారాజా రాఖీ ఇలా బోలెడు రకాలున్నాయి.
ఒకప్పుడు అన్నాచెల్లెళ్ల అనుబంధానికి గుర్తుగా చేతికి కట్టే చిన్న దారంగా ఉన్న రాఖీ.. నేడు సృజనాత్మకత, ఉపాధి, పర్యావరణ స్పృహకు ప్రతీకగా మారుతోంది. సోదరుడి క్షేమాన్ని కోరే సోదరి ప్రేమ, ఆమెకు అండగా నిలుస్తాననే సోదరుడి భరోసానే ఈ పండుగకు అసలైన అందం. రాఖీ దారంలో ముడిపడే ఈ అనుబంధంతో పాటు.. దాన్ని తయారు చేస్తున్న మహిళల చేతుల్లో ఉపాధి, ఆత్మవిశ్వాసం, స్వావలంబన కూడా బలపడటం ఈ రక్షాబంధన్కు మరో ప్రత్యేకత.
బంగారు రాఖీలు
హైదరాబాద్ నగరంలోని పలు బంగారు దుకాణాల్లో 22 క్యారట్, 916 బంగారంతో చేసిన రాఖీలు లభిస్తున్నాయి. మలబార్ గోల్డ్ అండ్ డైమండ్స్,కృష్ణా జ్యువెలర్స్ పెరల్స్ అండ్ జెమ్స్లలో బంగారు రాఖీలున్నాయి. బంగారంతోపాటు బంగారం పూతతో కూడిన రాఖీలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
పి.సి. చంద్ర దుకాణంలో 22కే బంగారు రాఖీ 22 క్యారట్ స్వచ్ఛమైన బంగారంతో అందుబాటులో ఉన్నాయి. బంగారు రాఖీ మన్నికగా, బహుమతిగా ఇవ్వడానికి అనువైనది. ఓం వైభవ్ లో బంగారు రాఖీ వివిధ డిజైన్లతో రూపొందించారు.
మహిళలకు ఉపాధి
పెద్దపల్లిలో మహిళలు రాఖీల తయారీ కుటీరపరిశ్రమగా విలసిల్లుతుంది. మూడువేల మందికి పైగా మహిళలు రాఖీ తయారీ ద్వారా ఉపాధి పొందుతున్నారు. ప్రతీ ఏటా రాఖీ పండుగ కోసం జనవరి నుంచి ఆగస్టు వరకు మహిళలు రాఖీలు తయారుచేస్తున్నారు.
అలాగే, జనవరి - ఫిబ్రవరి నెలల్లో మహిళలకు ఉచిత రాఖీ తయారీ శిక్షణ ఇస్తున్నారు. మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాల సభ్యురాళ్లు రాఖీలను తయారుచేయడం ద్వారా ఉపాధి పొందుతున్నారు. పెద్దపల్లి, సుల్తానాబాద్, మంథని, రామగుండం సమీప గ్రామాల్లో మహిళలు రాఖీలను తయారుచేస్తున్నారు. వెయ్యి నుంచి 50వేల దాకా రాఖీలకు ఆర్డర్లు వస్తుండటంతో వివిధ రకాల రాఖీలను మహిళలు తయారుచేస్తున్నారు.
లైఫ్& లిటరేచర్ పేజీకి వ్యాసాలు పంపాల్సిన మెయిల్ ఐడీ featureseditor@v6velugu.com
