సోషల్ మీడియాను తాత్కాలికంగా బ్యాన్ చేసిందని నేపాల్ దేశంలో జెన్ జెడ్ యువతు పెద్ద ఉద్యమమే చేశారు. దీన్ని బట్టే అర్థం చేసుకోవచ్చు సోషల్ మీడియా అనేది ప్రజల్లో ఎలా నాటుకుపోయిందో అని. ఇదే కాదు.. గతంలో మనదేశంలోనే కొందరు స్టూడెంట్స్ని తమ క్యాంపస్ గురించి, తాము చేసే పోరాటం గురించి అడిగితే సమాధానం చెప్పలేకపోయారు. ముఖ్యంగా యువత, టీనేజర్స్ సోషల్ మీడియా మాయలో పడి రియల్ లైఫ్లో వాస్తవాలకు దూరమవ్వడమే కాకుండా చదువుకు కూడా ఎగనామం పెట్టేస్తున్నారు. ఇలాగే ఉంటే దేశాన్ని అభివృద్ధి చేయాల్సిన యువత తమ వ్యక్తిగత జీవితాల్లో కూడా ఓడిపోతారనే భయంతో, బాధ్యతతో కొన్ని దేశాలు సోషల్ మీడియాను బ్యాన్ చేశాయి. మరీ ముఖ్యంగా పదహారేండ్ల లోపు పిల్లలు సోషల్ మీడియా వాడినా, చూసినా ఊరుకోం అంటూ హెచ్చరించాయి.
ప్రస్తుతం 16 ఏండ్ల లోపు పిల్లల మానసిక ఆరోగ్యాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని సోషల్ మీడియాను బ్యాన్ చేసిన వాటిలో ఐదు దేశాలు ప్రధానంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఆస్ట్రేలియాలో డిసెంబర్ 10 నుంచి 16 ఏండ్ల లోపు పిల్లలు వాడుతున్న అన్నిరకాల సోషల్ మీడియా అకౌంట్లు డీయాక్టివేట్ కానున్నాయి. ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడానికి గల కారణం.. 37 శాతం మంది హానికర కంటెంట్ చూస్తున్నారని తెలిసింది. దీంతో పిల్లల మెంటల్ హెల్త్కి హాని జరగకుండా కాపాడేందుకు బ్యాన్ చేసినట్లు ఆ దేశం తెలిపింది. ఒకవేళ వాడితే.. 50 మిలియన్ ఆస్ట్రేలియన్ డాలర్ల వరకు జరిమానా ఉంటుంది. ఆన్లైన్ గ్యాంబ్లింగ్, మతవిద్వేషాలను రెచ్చగొట్టే కంటెంట్ తగ్గించేందుకు 8 మిలియన్ల మంది పౌరులను కాపాడేందుకు మలేసియాలో 2026 జనవరి 1 నుంచి బ్యాన్ అమల్లోకి రానుంది.
ఈయూ రూల్స్కు మద్దతు
ఈ ఏడాది యూరోపియన్ యూనియన్(ఈయూ) ఆన్లైన్ సేఫ్టీ, మొబైల్ ఫోన్ వాడకం తగ్గించేందుకు, స్కూల్లో వయొలెన్స్ అరికట్టేందుకు, మెంటల్ హెల్త్ను కాపాడేందుకు సోషల్ మీడియాను బ్యాన్ చేయాలనుకుంటోంది. ఫ్రాన్స్లో గతంలో పేరెంటల్ పర్మిషన్ లేకుండా15 ఏండ్ల వాళ్లు సోషల్ మీడియా వాడకుండా డిజిటల్ కర్ఫ్యూ విధించింది. 11 ఏండ్ల పిల్లలకు మొబైల్ ఫోన్ బ్యాన్ చేసింది. స్పెయిన్ దేశం 16 ఏండ్ల లోపు వాళ్ల డేటా ప్రొటెక్షన్ కోసం పూర్తి యాక్సెస్ను 2024లోనే బ్యాన్ చేసింది. ఈ ఏడాది 15 ఏండ్ల బ్యాన్ ప్రొపోజల్లో భాగమైంది. డెన్మార్క్ యూత్ మెంటల్ హెల్త్, సోషల్ మీడియా అడిక్షన్ తగ్గించేందుకు యూరోపియన్ యూనియన్ డేటా రూల్స్కు అనుగుణంగా 15 ఏండ్ల లోపు వాళ్లకు బ్యాన్ లేదా పేరెంటల్ పర్మిషన్తో వాడేందుకు అనుమతించింది. దీన్ని ఈ ఏడాదే అమలు చేసింది ఆ దేశం.
మన పరిస్థితేంటి?
మనదేశానికొస్తే... సోషల్ మీడియాపై పూర్తి నిషేధం లేదు. కానీ పిల్లల మానసిక ఆరోగ్యం, సైబర్ బుల్లియింగ్, హానికర కంటెంట్ నుంచి సేఫ్టీ కోసం కఠిన రూల్స్ అమల్లో ఉన్నాయి. ప్రధానంగా డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్, 2023 కింద డ్రాఫ్ట్ రూల్స్ ప్రకటించారు. అవేంటంటే.. 18 ఏండ్ల లోపు పిల్లలకు పేరెంటల్ కన్సెంట్ తప్పనిసరి. సోషల్ మీడియా అకౌంట్లు లేదా పర్సనల్ డేటా ప్రాసెసింగ్ కోసం పేరెంట్స్ వెరిఫైబుల్ కన్సెంట్ అవసరం. అంటే పేరెంట్ అప్రూవ్ చేయకుండా అకౌంట్ క్రియేట్ కాదు. ఇది ఈ ఏడాది జనవరిలో ఈ రూల్స్ రిలీజ్ అయ్యాయి. పబ్లిక్ ఫీడ్బ్యాక్ ఫిబ్రవరి 18 వరకు ఆన్లో ఉంది. త్వరలోనే కొత్త చట్టాన్ని తీసుకురానుంది. బ్యాన్ అవసరమా? అంటే.. మనదేశంలో14 నుంచి 16 ఏండ్ల వాళ్లు 82 శాతం మంది ఉన్నారు. కొన్ని వందల మిలియన్ యూజర్స్లో చాలామంది కిడ్స్ ఉన్నారు. ఎక్కువగా యూజ్ చేయడం వల్ల డిప్రెషన్, సూసైడ్ రేట్లు పెరిగాయి. ఇలాంటి వాటి నుంచి పిల్లలను కాపాడుకోవడానికి అంటున్నారు.
అప్పట్లోనే..
మొదట్లో సోషల్ మీడియాను బ్యాన్ చేసిన దేశాల్లో చైనా, ఇరాన్, ఉత్తర కొరియా, రష్యా, తుర్కెమెనిస్తాన్ ఉన్నాయి. చైనా.. 2009లోనే ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్, ట్విట్టర్, యూట్యూబ్, వాట్సాప్, టిక్టాక్, గూగుల్ వంటి యాప్స్ను బ్యాన్ చేసింది. ఆ సంవత్సరంలో జరిగిన షిన్ జియాంగ్ అల్లర్ల తర్వాత ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ప్రచారం, వెస్ట్రన్ ఇంపాక్ట్ని అరికట్టడానికి గ్రేట్ ఫైర్ వాల్ ద్వారా పూర్తి నిషేధం ప్రకటించింది. ఇది నేటికీ కొనసాగుతోంది. ఇరాన్లో కూడా అదే సంవత్సరం రాష్ట్రపతి ఎన్నికల సమయంలో చెలరేగిన ఆందోళనల కారణంగా బ్యాన్ చేసింది. 2022లో ఇన్స్టాగ్రామ్పై కూడా బ్యాన్ విధించింది. 2016లో ఉత్తర కొరియా తమ ప్రజలకు బయటి సమాచారం నుంచి దూరం పెట్టాలని సోషల్ మీడియాను అధికారికంగా బ్యాన్ చేసింది. అక్కడ ఇంట్రానెట్ మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది. 2022లో రష్యా, ఉక్రెయిన్ దాడి టైంలో ఎక్స్ట్రిమిస్ట్ పేరుతో వ్యతిరేక కంటెంట్ను అరికట్టడానికి బ్యాన్ చేసింది. తుర్కెమెనిస్తాన్లో 2009లో కఠిన సెన్సార్షిప్, 2018లో ఫేస్బుక్పై బ్యాన్ విధించింది.
