- ప్రపంచ శాంతికి మూడు దేశాలదే కీలక బాధ్యతన్న జిన్పింగ్
- అణ్వాయుధాల తగ్గింపు, ఇంధన భద్రతపై ఉమ్మడి ప్రకటన
- పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల తయారీ, సరఫరా పెంచాలని నిర్ణయం
- హార్మూజ్ జలసంధి, ఉక్రెయిన్ యుద్ధంపైనా చర్చలు
- షెన్జెన్లో ట్రంప్, జిన్పింగ్, పుతిన్ చారిత్రక భేటీ
షెన్జెన్ (చైనా): అగ్రరాజ్యాల మధ్య ఘర్షణలు ప్రపంచాన్ని అల్లకల్లోలం చేస్తాయని, వాటి మధ్య సామరస్యమే ప్రపంచ శాంతికి మార్గమని చైనా అధ్యక్షుడు జిన్పింగ్ అన్నారు. అమెరికా, చైనా, రష్యా దేశాలు విభేదాలను పక్కనపెట్టి ప్రపంచ భద్రతకు కలిసి పనిచేయాలని పిలుపునిచ్చారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, జిన్పింగ్, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ ల మధ్య గురువారం చైనాలోని షెన్జెన్లో చారిత్రక త్రైపాక్షిక సమావేశం జరిగింది. ఈ సందర్భంగా అణు యుద్ధంలో ఎవరూ గెలవలేరని, అలాంటి పరిస్థితి ఎప్పటికీ రాకూడదని ముగ్గురు నేతలు స్పష్టం చేశారు. అణ్వాయుధాల ముప్పు తగ్గింపు, ఇంధన భద్రత, పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల సరఫరా పెంపుపై చర్చించి ఉమ్మడి శాంతి ప్రకటన విడుదల చేశారు. అయితే, యుద్ధాల ముగింపుపై నిర్దిష్ట నిర్ణయాలు ప్రకటించలేదు.
ప్రపంచ శాంతి ఉమ్మడి బాధ్యత
ఆసియా-పసిఫిక్ ఎకనామిక్ కోఆపరేషన్ (అపెక్) సదస్సు సందర్భంగా షెన్జెన్లోని కైలిన్ విల్లా రిసార్ట్లో ఈ భేటీ జరిగింది. సుమారు గంటా 20 నిమిషాల పాటు సాగిన చర్చల్లో అణ్వాయుధాల నియంత్రణ ప్రధానాంశంగా నిలిచింది. అణు యుద్ధంలో ఎవరూ విజయం సాధించలేరని, అలాంటి యుద్ధం ఎప్పటికీ జరగకూడదని ముగ్గురు నేతలు ‘డిక్లరేషన్ టువర్డ్స్ పీస్’లో పేర్కొన్నారు. అణ్వాయుధాల సంఖ్యను తగ్గించడంతోపాటు, వాటి వినియోగ ముప్పును నివారించేందుకు కలిసి పనిచేయాలని నిర్ణయించారు.
‘‘మనం చరిత్ర సృష్టిస్తున్నాం. అణ్వాయుధాల సంఖ్యను తగ్గించి, వాటి వినియోగ ముప్పును నివారించేందుకు అమెరికా, రష్యా, చైనాలకు ప్రత్యేక అవకాశం ఉంది’’ అని ట్రంప్ అన్నారు. జిన్పింగ్ మాట్లాడుతూ.. పెద్ద దేశాల మధ్య ఆరోగ్యకరమైన సంబంధాలు ప్రపంచానికి అవసరమన్నారు. అగ్రరాజ్యాలు ఘర్షణ పడితే ప్రపంచం అస్తవ్యస్తమవుతుందని, సామరస్యంగా ఉంటేనే శాంతి సాధ్యమని చెప్పారు. అణ్వాయుధాలను పూర్తిగా నిషేధించి, నిర్మూలించడమే లక్ష్యం కావాలని పిలుపునిచ్చారు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో విజేతలుగా నిలిచిన మూడు దేశాలకు ప్రపంచ శాంతిని కాపాడే ఉమ్మడి బాధ్యత ఉందని పుతిన్ అన్నారు. అమెరికా, రష్యాల మధ్య చివరి అణ్వాయుధ నియంత్రణ ఒప్పందమైన న్యూ స్టార్ట్ ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరిలో ముగిసింది. చైనాను కూడా భాగస్వామిగా చేస్తూ కొత్త, ఆధునిక ఒప్పందం తీసుకురావాలని ట్రంప్ భావిస్తున్నారు.
ఏఐ మానవ నియంత్రణలో ఉండాలి
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన సరఫరాలో స్థిరత్వం ఉండాలని ముగ్గురు నేతలు నిర్ణయించారు. అన్ని దేశాల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని శుద్ధి చేసిన పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల తయారీ, సరఫరాను పెంచాలని ఉమ్మడి ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు. ఇరాన్తో యుద్ధం నేపథ్యంలో హార్మూజ్ జలసంధి వద్ద ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్నాయి. ఈ అంశంపై ట్రంప్, జిన్పింగ్ విడిగా జరిపిన చర్చల్లోనూ ప్రస్తావించారు. హార్మూజ్ జలసంధి ద్వారా చమురు రవాణాకు ఆటంకం కలగకుండా చూడటంపై ఇద్దరూ ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చినట్లు సమాచారం.
అయితే ముగ్గురి ఉమ్మడి ప్రకటనలో హార్మూజ్ జలసంధి పేరును నేరుగా ప్రస్తావించలేదు. మరోవైపు, అమెరికా రైతుల నుంచి చైనా మరిన్ని వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు కొనుగోలు చేయాలని ట్రంప్ కోరారు. ఏఐ మానవ నియంత్రణలో ఉండాలని జిన్పింగ్ అభిప్రాయపడగా, దానిపై అంతర్జాతీయ సంస్థల నియంత్రణను ట్రంప్ వ్యతిరేకించారు. ఐసీసీ వంటి సంస్థలు తమ అధికార పరిధిని అతిక్రమించకూడదని, దేశాల సార్వభౌమాధికారాన్ని గౌరవించాలని కూడా ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు.
తైవాన్ విషయంలో జాగ్రత్త
ఉక్రెయిన్, మధ్యప్రాచ్య వివాదాలు, అంతర్జాతీయ ఉగ్రవాదం వంటి అంశాలపైనా నేతలు చర్చించారు. త్రైపాక్షిక భేటీకి ముందు ట్రంప్, పుతిన్ విడిగా సుమారు 40 నిమిషాలు సమావేశమయ్యారు. ఉక్రెయిన్ యుద్ధమే ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చినట్లు సమాచారం. వాణిజ్యం, ఇంధన భద్రత, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై మాట్లాడారు. భేటీ అనంతరం పుతిన్ ఉత్సాహంగా ఉన్నారని క్రెమ్లిన్ సహాయకుడు ఉషాకోవ్ తెలిపారు. మరోవైపు, తైవాన్ విషయంలో అమెరికా సరైన నిర్ణయం తీసుకోవాలని, లేదంటే ఇరుదేశాల సంబంధాలు దెబ్బతింటాయని జిన్పింగ్ స్పష్టంచేశారు. మొత్తంగా అణ్వాయుధాల ముప్పు తగ్గింపు, ఇంధన సరఫరా పెంపుపై 3 దేశాలు సానుకూల సంకేతాలిచ్చినా, అంతర్జాతీయ యుద్ధాల పరిష్కారంపై మాత్రం స్పష్టత రాలేదు.
