పరిశ్రమలు నడవాలన్నా, వ్యవసాయానికి విద్యుత్‌ అందాలన్నా, గృహ వినియోగదారులకు నిరంతర సరఫరా ఉండాలన్నా విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవాలి. అయితే, విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి కోసం చేసే పెట్టుబడి రాష్ట్రానికి ప్రయోజనం చేకూర్చాలి తప్ప, ప్రజాధనంపై దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక భారంగా మారకూడదు. తెలంగాణలోని యాదాద్రి థర్మల్‌ పవర్‌ ప్లాంట్‌ ఇప్పుడు ఈ చర్చకు కేంద్రంగా నిలిచింది. వేల కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించిన ఈ ప్రాజెక్టు రాష్ట్ర విద్యుత్‌ అవసరాలను తీర్చాల్సి ఉండగా, బొగ్గు సరఫరా, రవాణా ఖర్చులు, నిర్మాణ వ్యయం పెరుగుదల వంటి సమస్యలు దాని ఆర్థిక ప్రయోజనాన్ని ప్రశ్నార్థకం చేస్తున్నాయి. ప్రణాళికలో లోపాల భారం ప్రజలపై ఎందుకు? నల్గొండ జిల్లా దామరచర్ల మండలం వీర్లపాలెం వద్ద నిర్మించిన యాదాద్రి థర్మల్‌ పవర్‌ ప్లాంటు స్థాపిత సామర్థ్యం 4,000 మెగావాట్లు. ఈ ప్రాజెక్టుకు తొలుత సుమారు రూ.25,099 కోట్ల అంచనా వ్యయాన్ని నిర్ణయించారు. అనంతరం వ్యయం పెరుగుతూ 2026 నాటికి సుమారు రూ.37,781 కోట్లకు చేరినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.
యాదాద్రికి అవసరమైన జీ-9 గ్రేడ్‌ బొగ్గును సింగరేణి నుంచి తగినంతగా పొందడంలో సమస్యలు ఉన్నాయని 2026 సెప్టెంబర్లో జరిగిన ప్రభుత్వ సమీక్షలో అధికారులు వివరించారు. బొగ్గు అవసరాలు ముందుగానే తెలిసినప్పుడు, దాని లభ్యతను నిర్ధారించకుండా, సరఫరా మార్గాలను పటిష్టం చేయకుండా ప్రాజెక్టు నిర్మాణం చేపట్టడం ఎంతవరకు సమర్థనీయం? బొగ్గు గనులకు సమీపంలో విద్యుత్‌ కేంద్రాలను నిర్మిస్తే రవాణా ఖర్చులు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. యాదాద్రి స్థల ఎంపికలో ఈ అంశాన్ని అప్పటి బీఆర్‌‌‌‌ఎస్‌ ప్రభుత్వం ఎంతవరకు పరిగణనలోకి తీసుకున్నదన్నది కీలకప్రశ్న. ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి ముందే బొగ్గు లభ్యత, సరఫరా ఒప్పందాలు, రవాణా వ్యయాలపై సమగ్ర ప్రణాళిక రూపొందించాల్సి ఉంది. కానీ నేడు బొగ్గు సరఫరా, రవాణా ఖర్చుల సమస్యలు ప్రాజెక్టు ఆర్థిక నిర్వహణపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితికి దారితీసిన గత ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం సమీక్షిస్తూ, అదనపు వ్యయానికి కారణాలను గుర్తించి బాధ్యతను నిర్ధారించే దిశగా చర్యలు చేపడుతోంది.
బకాయిల భారం.. ప్రజాధనంపై మరో ఒత్తిడి
బీఆర్‌‌‌‌ఎస్‌ పాలనలో విద్యుత్‌ రంగానికి సంబంధించిన బకాయిలు కూడా రాష్ట్ర ఆర్థిక నిర్వహణపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి. బీఆర్‌‌‌‌ఎస్‌ పాలనాకాలానికి సంబంధించి విద్యుత్‌ రంగంలో మొత్తం బకాయిలు రూ.30,000 కోట్ల నుంచి రూ.50,000 కోట్లకు పైగా ఉన్నాయంటూ వివిధ రాజకీయ విమర్శలు, నివేదికల్లో ప్రస్తావనలు వచ్చాయి. అయితే, ఈ మొత్తంలో ఏయే సంస్థలు బకాయిలు ఉన్నాయి, వాటిలో సింగరేణికి చెల్లించాల్సిన బొగ్గు బకాయిలు ఎంత, విద్యుత్‌
కొనుగోళ్ల బకాయిలు ఎంత అన్నది అధికారిక లెక్కల ఆధారంగా స్పష్టంగా వేరు చేయాల్సి ఉంది. సింగరేణి తెలంగాణకు కీలకమైన బొగ్గు వనరు. ఆ సంస్థకు
చెల్లించాల్సిన బకాయిలు పేరుకుపోతే, దాని ఆర్థిక కార్యకలాపాలు, బొగ్గు ఉత్పత్తి, సరఫరా సామర్థ్యంపై ఒత్తిడి పెరిగే ప్రమాదం ఉంటుంది. బొగ్గు సరఫరా, చెల్లింపుల వ్యవస్థలో లోపాలు కొనసాగితే విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని నియంత్రించడం మరింత కష్టమవుతుంది. అందుకే గత ప్రభుత్వ హయాంలో పేరుకుపోయిన బకాయిల స్వరూపాన్ని స్పష్టంగా గుర్తించి, చెల్లింపుల వ్యవస్థను క్రమబద్ధీకరించడం ప్రస్తుత ప్రభుత్వ ఆర్థిక నిర్వహణలో ముఖ్యమైన అంశం.
బొగ్గు రవాణా ఖర్చు.. విద్యుత్‌ ధరపై ప్రభావం
2026లో వెలువడిన నివేదికల్లో యాదాద్రి యూనిట్‌ విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి వ్యయం సుమారు రూ.6.66గా పేర్కొన్నారు. ఇతర విద్యుత్‌ కేంద్రాలతో పోల్చేటప్పుడు ఒకే కాలానికి, ఒకే లెక్కింపు విధానానికి సంబంధించిన గణాంకాలనే ఉపయోగించాలి. అయినప్పటికీ, యాదాద్రి ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని తగ్గించడం రాష్ట్ర విద్యుత్‌ రంగానికి ముఖ్యం. బొగ్గు కొనుగోలు, రవాణా ఖర్చుల ప్రభావాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని
నియంత్రించడంపైనే కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది. యాదాద్రికి బొగ్గు సరఫరా చేయడం వల్ల దీర్ఘకాలంలో రాష్ట్రంపై సుమారు రూ.40,000 కోట్ల అదనపు భారం పడవచ్చని 2026 సెప్టెంబరులో జరిగిన ప్రభుత్వ సమీక్షకు సంబంధించిన నివేదికల్లో ప్రస్తావించారు. తెలంగాణలో సింగరేణి బొగ్గు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, యాదాద్రికి ఒడిశాలోని నైనీ గని నుంచి కూడా బొగ్గును రవాణా చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. దూరప్రాంతం నుంచి బొగ్గు తీసుకురావడం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరిగే అవకాశం ఉంది. సింగరేణి నుంచి ఎంత బొగ్గు అందుబాటులో ఉంది, ఒక్కో మార్గంలో కొనుగోలు ధరతోపాటు రవాణాకు ఎంత ఖర్చవుతోంది అనే వివరాల ఆధారంగానే సరఫరా విధానాన్ని నిర్ణయించాలి.
ఈ వ్యయం వందల కోట్ల రూపాయల స్థాయికి చేరుతోందనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. బొగ్గు కొనుగోలు, రవాణా ఖర్చులు పెరిగితే విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి వ్యయం పెరుగుతుంది. ఆ భారం విద్యుత్‌ పంపిణీ సంస్థల ఆర్థిక పరిస్థితిపై ప్రభావం చూపుతుంది. ప్రభుత్వ ఆర్థిక బాధ్యతలపైనా ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ఆర్థిక నిర్వహణలోని లోపాల వల్ల ప్రజలపై అదనపు భారం పడకుండా చూడటం ప్రభుత్వ బాధ్యత. ఈ అదనపు భారాన్ని తగ్గించేందుకు అవసరమైన చర్యలపై కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది. సమస్యను పరిష్కరించే దిశగా బీఆర్‌‌‌‌ఎస్‌ ప్రభుత్వ హయాంలో తీసుకున్న నిర్ణయాల వల్ల ఏర్పడిన సమస్యలను కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం వెలుగులోకి తెస్తున్నది కేవలం రాజకీయ విమర్శ కోసం కాదు.
ప్రజాధనంపై పడుతున్న భారాన్ని గుర్తించి, దాన్ని తగ్గించేందుకు అవసరమైన చర్యలు చేపట్టడం ప్రభుత్వ బాధ్యత. బొగ్గు కొనుగోలు ధర, రవాణా వ్యయం, యూనిట్‌ ఉత్పత్తి ఖర్చు, నిర్మాణ వ్యయం పెరుగుదల వంటి అంశాలపై అందుబాటులో ఉన్న లెక్కలను పరిశీలిస్తూ, అదనపు భారాన్ని తగ్గించే చర్యలను ప్రభుత్వం చేపడుతోంది. ఈ దిశగా ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి, ఉప ముఖ్యమంత్రి మల్లు భట్టి విక్రమార్క విద్యుత్‌ శాఖ అధికారులతో సమీక్ష నిర్వహించి, ప్రత్యామ్నాయ బొగ్గు సరఫరా ఏర్పాట్లపై చర్యలు చేపట్టారు. మహానది కోల్‌‌‌‌ఫీల్డ్స్‌, కోల్‌ ఇండియా వంటి సంస్థల నుంచి బొగ్గు సేకరించేందుకు కేంద్రంతో సంప్రదింపులు జరపడం, నైనీ బొగ్గు గని నుంచి సరఫరాను వినియోగించుకోవడం ఈ ప్రయత్నాల్లో భాగం.
వ్యయం తగ్గాలి.. ఉత్పత్తి పెరగాలి
బొగ్గు కొనుగోలు ధర, రవాణా వ్యయం, నాణ్యత, ప్లాంటుకు చేరే సమయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని తక్కువ ఖర్చుతో సరఫరా సాధించే విధానంపై ప్రభుత్వం పనిచేస్తోంది. గత ప్రభుత్వ హయాంలో ఏర్పడిన సమస్యలను పరిష్కరించడమే కాకుండా, భవిష్యత్తులో ఇలాంటి పరిస్థితులు పునరావృతం కాకుండా చూడటం కూడా కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం ముందున్న బాధ్యత. విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి పెరగడం, ఉత్పత్తి వ్యయం తగ్గడం వంటి ఫలితాలు సాధించినప్పుడే ప్రత్యామ్నాయ బొగ్గు సరఫరా ప్రయత్నాల వల్ల ప్రజలకు నిజమైన ప్రయోజనం చేకూరుతుంది.
ప్రజాధనం ఆదా కావాలి.. విద్యుత్‌ సరఫరా మెరుగుపడాలి
యాదాద్రి విషయంలో బీఆర్‌‌‌‌ఎస్‌ ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాలను సమీక్షించడం ఎంత అవసరమో, ప్రస్తుత ప్రభుత్వం చేపడుతున్న చర్యల ఫలితాలను నిరూపించడం కూడా అంతే అవసరం. గతంలో ఏం తప్పు జరిగిందో గుర్తించడంతోపాటు, ఇకపై అదే పరిస్థితి పునరావృతం కాకుండా చూడాలి. బీఆర్‌‌‌‌ఎస్‌ ప్రభుత్వం యాదాద్రి ప్రాజెక్టు విషయంలో తీసుకున్న నిర్ణయాల వల్ల ఏర్పడిన సమస్యలను పరిష్కరించాల్సిన బాధ్యత ప్రస్తుత కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వంపై ఉంది. అందుకే ప్రత్యామ్నాయ బొగ్గు సరఫరా, ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని నియంత్రించడం వంటి అంశాలకు ప్రభుత్వం ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. ఈ చర్యల వల్ల ఎంత ఖర్చు తగ్గింది, సరఫరాలో ఎంత స్థిరత్వం వచ్చింది అనే వివరాలను ప్రజలకు వెల్లడించడం ద్వారా ప్రభుత్వ పనితీరుపై విశ్వాసాన్ని పెంపొందించవచ్చు. యాదాద్రి థర్మల్‌ పవర్‌ ప్లాంటు రాష్ట్రానికి విద్యుత్‌ అందించే వనరుగా ఉండాలి తప్ప, ప్రజాధనంపై అదనపు భారాన్ని మోపే ప్రాజెక్టుగా మిగలకూడదు. గత ప్రభుత్వ నిర్ణయాల వల్ల ఏర్పడిన సమస్యలను పరిష్కరించి, తక్కువ ఖర్చుతో విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి చేయడం, సరఫరాలో స్థిరత్వాన్ని సాధించడం, ప్రజాధనాన్ని పరిరక్షించడం ప్రస్తుత ప్రభుత్వ లక్ష్యం.
- చనగాని దయాకర్‌
టీపీసీసీ ప్రధాన కార్యదర్శి
ఓపెన్ పేజీకి వ్యాసాలు, లెటర్లు పంపాల్సిన మెయిల్ ఐడీ
[email protected]
రచయితలు ‘వెలుగు’ కు మాత్రమే పంపుతున్నామని
హామీ తప్పనిసరి రాయాలి.
స్వీయ రచన అయి ఉండాలి.
రచన 700 పదాలకు మించరాదు.
