వాతావరణ మార్పుల సవాళ్లను సమర్థంగా ఎదుర్కొనేందుకు భారతదేశ వ్యవసాయ, ఉద్యాన రంగాల్లో వాతావరణ మేధస్సు (క్లైమేట్ ఇంటెలిజెన్స్‌) ఆధారిత విధాన రూపకల్పన అత్యవసరం. కృత్రిమ మేధస్సు, వాతావరణ అంచనాలు, మార్కెట్ విశ్లేషణ, వ్యవసాయ వ్యాపార నమూనాల సమన్వయంతో శాస్త్రీయ ఆధారిత నిర్ణయాలకు ప్రభుత్వాలు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. రైతుల ఆదాయ స్థిరత్వం, పంట నష్టాల తగ్గింపు, నీటి వనరుల సమర్థ వినియోగం, ఆహార భద్రతను లక్ష్యంగా చేసుకుని సమగ్ర జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక రూపొందించాలి. పరిశోధనా సంస్థలు, వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు, ప్రభుత్వ విభాగాలు, ఆర్థిక సంస్థలు, రైతు సంఘాల భాగస్వామ్యంతో ప్రాంతీయ అవసరాలకు అనుగుణమైన పరిష్కారాలను అమలుచేయాలి. వాతావరణ మేధస్సును జాతీయ వ్యవసాయ విధానంలో అంతర్భాగంగా మార్చడం ద్వారా భారతదేశం వాతావరణ మార్పులను సమర్థంగా ఎదుర్కొని స్థిరమైన, ఆర్థికంగా బలోపేతమైన వ్యవసాయ భవిష్యత్తును నిర్మించగలదు.
వాతావరణ మార్పులు నేడు ప్రపంచ వ్యవసాయ రంగానికి, ఆహార భద్రతకు, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు తీవ్రమైన సవాలుగా మారుతున్నాయి. పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు, అస్థిర వర్షపాతం, దీర్ఘకాలిక వర్షాభావ పరిస్థితులు, వడగాలులు, వరదలు, తుపానులు, పంటల దిగుబడులు, నాణ్యత, ఉత్పత్తి వ్యయాలు, రైతుల ఆదాయాలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా పండ్లు, కూరగాయలు, పూలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు వంటి అధిక విలువ కలిగిన ఉద్యాన పంటల్లో వాతావరణ ప్రతికూలతలు ఉత్పత్తితోపాటు మార్కెట్ అవకాశాలను కూడా దెబ్బతీస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో వాతావరణాన్ని ముందుగా అంచనా వేయడం మాత్రమే సరిపోదు. ఆ సమాచారాన్ని రైతులు, వ్యవసాయ వ్యాపార సంస్థలు, ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు, మార్కెటింగ్ సంస్థలు ఆర్థికంగా ప్రయోజనకరమైన నిర్ణయాలుగా మార్చుకోవాలి. వాతావరణ సమాచారాన్ని పంటల ప్రతిస్పందన, మార్కెట్ ధరలు, సరఫరా వ్యవస్థలు, పెట్టుబడులు, ఆర్థిక ప్రమాదాలతో అనుసంధానించే సమగ్ర విధానమే క్లైమేట్ ఇంటెలిజెన్స్‌ (వాతావరణ మేధస్సు).
వ్యవసాయ రంగంపై వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం
వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం వ్యవసాయ రంగంలో ఉత్పత్తి నష్టాలకే పరిమితం కాదు. నీటిపారుదల, వ్యయాలు పెరగడం, తెగుళ్లు, వ్యాధుల వ్యాప్తిలో మార్పులు, పంట నాణ్యత తగ్గడం, కోత ఆలస్యం, రవాణా అంతరాయాలు రైతుల ఆదాయాలను మరింత ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. అధిక ఉద్గారాల పరిస్థితుల్లో శతాబ్దం మధ్యకాలానికి భారతదేశంలో వ్యవసాయ ఉత్పాదకత సుమారు 15-–25 శాతం వరకు తగ్గవచ్చని కొన్ని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. భారత వ్యవసాయ పరిశోధనా మండలి అంచనాల్లో వాతావరణ సంబంధిత కారణాలతో పంటలకు ఏటా సుమారు రూ.50,000 కోట్ల మేర నష్టాలు సంభవిస్తున్నట్లు నివేదికలు తెలియజేస్తున్నాయి. ఈ అంచనాలు సంవత్సరం, అధ్యయన పద్ధతులను బట్టి మారవచ్చు. భారత స్థూల విలువ జోడింపులో వ్యవసాయం, అనుబంధ రంగాల వాటా సుమారు 18 శాతంకాగా, దేశ జనాభాలో దాదాపు సగంమందికి ఈ రంగాలు జీవనాధారంగా ఉన్నాయి. అందువల్ల వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో ఏర్పడే ప్రతికూల మార్పులు ఆహార ధరల పెరుగుదల, గ్రామీణ కొనుగోలుశక్తి తగ్గుదల, దిగుమతులపై ఆధారపడటం, ప్రభుత్వ ఆర్థిక భారాలు పెరగడం వంటి పరిణామాలకు దారితీయవచ్చు. చిన్న, సన్నకారు రైతులు, కౌలు రైతులు, మహిళా రైతులు పరిమిత ఆర్థిక వనరులు, బీమా సౌకర్యాల కొరత కారణంగా మరింత ప్రమాదానికి గురవుతున్నారు.
ముందస్తు అంచనాలతో సాగు నిర్వహణ మార్చుకోవచ్చు
సాధారణ వాతావరణ సూచనలు రాబోయే వాతావరణ పరిస్థితులను తెలియజేస్తాయి. వాతావరణ మేధస్సు మాత్రం ఆయా పరిస్థితులలో పంట దిగుబడులు, నాణ్యత, మార్కెట్ ధరలు, నిల్వలు, రవాణా, ప్రాసెసింగ్, వ్యాపార లాభాలపై చూపే ప్రభావాన్ని విశ్లేషించి తగిన చర్యలను సూచిస్తుంది. ఉదాహరణకు టమాటా సాగు ప్రాంతంలో వడగాలులు పంట పుష్పించడం, ఫలధారణను ప్రభావితం చేస్తే దిగుబడి, నాణ్యత తగ్గవచ్చు. తద్వారా మార్కెట్‌‌‌‌కు వచ్చే సరుకు పరిమాణం, ధరలు, శీతల నిల్వల అవసరం మారతాయి. ఈ ప్రమాదాలను ముందుగానే అంచనా వేయగలిగితే రైతులు సాగు నిర్వహణను మార్చుకోవచ్చు.
వాతావరణ అంచనాలు, ఉపగ్రహ చిత్రాలు, నేలలో తేమ, పంటల పెరుగుదల సమాచారం, మార్కెట్ ధరలు, సరఫరా వ్యవస్థల వివరాలను సమన్వయం చేయడం ద్వారా ఈ నిర్ణయాలను మరింత సమర్థంగా తీసుకోవచ్చు. కృత్రిమ మేధస్సు, మెషిన్ లెర్నింగ్, డిజిటల్ సాంకేతికతలు విస్తృత సమాచారాన్ని విశ్లేషించి పంట, ప్రాంతం, కాలానికి అనుగుణంగా సూచనలు అందించగలవు. వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాన్ని ఎదుర్కోవడం వ్యవసాయ, వ్యాపార నిర్ణయాల్లో అంతర్భాగంగా మారాలి. మామిడి పంటపూత దశలో ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాతం ప్రభా వాన్ని అంచనా వేయడం ద్వారా పంట నిర్వహణ, కోత సమయం, ఎగుమతి ప్రణాళికలను మెరుగుపర్చవచ్చు.
పంటల వైవిధ్యీకరణ
పూలసాగులో ఉత్పత్తి షెడ్యూల్, శీతలీకరణ, వేగవంతమైన రవాణాను సమన్వయం చేయవచ్చు. రక్షిత సాగులో ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణ, నీటి వినియోగం, విద్యుత్ ఖర్చులను తగ్గించే అవకాశాలు ఉన్నాయి. దిగుబడిలో 10శాతం తగ్గుదల ఏర్పడినప్పుడు విత్తనాలు, ఎరువులు, కూలీ ఖర్చులు, రుణాలపై వడ్డీ వంటి వ్యయాలు కొనసాగడం వల్ల రైతు నికర ఆదాయం భారీగా తగ్గవచ్చు. అందువల్ల వాతావరణ మేధస్సు ద్వారా పంటల వైవిధ్యీకరణ, దశలవారీగా విత్తడం, సమర్థ నీటి నిర్వహణ, ప్రత్యామ్నాయ మార్కెట్ల ఎంపిక, పంట బీమావంటి చర్యలకు మద్దతు లభించాలి. ఉపగ్రహ పరిశీలనలు, డ్రోన్లు, ఆటోమేటిక్ సెన్సర్లు, డిజిటల్ వేదికలు పంటల ఆరోగ్యం, నీటి అవసరం, వాతావరణ ఒత్తిడి, దిగుబడి అంచనాలను మెరుగుపరచగలవు. అయితే సాంకేతిక పరిజ్ఞానం స్థానిక భాషల్లో అందుబాటులో ఉండాలి. చిన్న రైతులకు అందుబాటు ధరల్లో లభించాలి. సమాచార గోప్యత, పారదర్శకత, అల్గారిథమ్‌‌‌‌ల విశ్వసనీయత, సమాన అవకాశాలు కూడా కీలకం.
సమాచారాన్ని ఆర్థిక ప్రయోజనంగా మార్చాలి
వాతావరణ మార్పులను పూర్తిగా నివారించడం సాధ్యం కాకపోయినా వాటి ప్రభావాలను సమర్థంగా ఎదుర్కోవచ్చు. వాతావరణ శాస్త్రం, కృత్రిమ మేధస్సు, మార్కెట్ సమాచారం, వ్యవసాయ వ్యాపార నమూనాలను సమన్వయం చేయడం ద్వారా నష్టాలను తగ్గించి, రైతుల ఆదాయాలను స్థిరీకరించి, వ్యవసాయ- ఉద్యాన రంగాల పోటీతత్వాన్ని పెంచవచ్చు. వాతావరణ మేధస్సుపై పెట్టుబడి అనేది కేవలం సాంకేతిక అభివృద్ధి కోసం చేసే ఖర్చు కాదు. అది రైతుల సంక్షేమం, ఆహార భద్రత, గ్రామీణ ఆర్థిక స్థిరత్వం కోసం చేసే వ్యూహాత్మక పెట్టుబడి. వాతావరణ అంచనాలను ఆర్థికంగా ప్రయోజనకరమైన నిర్ణయాలుగా మార్చడమే వాతావరణ మేధస్సు విప్లవం. వ్యవసాయాన్ని మరింత ఉత్పాదకంగా వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునేవిధంగా తీర్చిదిద్దేందుకు ఈ మార్పును జాతీయ ప్రాధాన్యంగా స్వీకరించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.
జాతీయ కార్యాచరణ అవసరం
వాతావరణ శాఖలు, విశ్వవిద్యాలయాలు, పరిశోధనా సంస్థలు, ఉద్యాన శాఖలు, ఆర్థిక సంస్థలు, వ్యాపార సంస్థలు, రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంఘాలు సమన్వయంతో పనిచేయాలి. ప్రధాన వ్యవసాయ, ఉద్యాన పంటల క్లస్టర్లలో సమగ్ర వాతావరణ మార్పులకు సంబంధించి పంట, మార్కెట్ వేదికలను అభివృద్ధి చేయాలి. వ్యవసాయ విద్యలో వాతావరణ శాస్త్రం, ఉద్యాన శాస్త్రం, కృత్రిమ మేధస్సు, ఆర్థిక శాస్త్రం, వ్యవసాయ, వ్యాపార నిర్వహణలను సమన్వయం చేయాలి. వాతావరణ ప్రమాదాలను అంచనా వేసే వ్యవస్థల ఆధారంగా వ్యవసాయ రుణాలు, బీమా, శీతల సరఫరా వ్యవస్థలు, వాతావరణాన్ని తట్టుకునే మౌలిక సదుపాయాలపై పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించాలి.
డాక్టర్ డి.రాజిరెడ్డి, వైస్ చాన్సలర్,
శ్రీ కొండా లక్ష్మణ్ తెలంగాణ ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం
ఓపెన్ పేజీకి వ్యాసాలు, లెటర్లు పంపాల్సిన మెయిల్ ఐడీ
[email protected]
రచయితలు ‘వెలుగు’ కు మాత్రమే పంపుతున్నామని
హామీ తప్పనిసరి రాయాలి.
స్వీయ రచన అయి ఉండాలి.
రచన 700 పదాలకు మించరాదు.
