డిజిటల్ యుగంలో మానవ జీవితాన్ని సులభతరం చేసిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, అదే సమయంలో కొత్త రకాల నేరాలకు కూడా మార్గం సుగమం చేసింది. ముఖ్యంగా క్రిప్టో కరెన్సీ పేరుతో జరుగుతున్న మోసాలు సామాన్య ప్రజల ఆర్థిక స్థితిని దెబ్బతీస్తూ, వారి కష్టార్జిత సంపాదనను క్షణాల్లో ఆవిరి చేస్తున్నాయి. గతంలో మోసాలు అంటే నకిలీ పత్రాలు, చెక్కులు, చిట్టీలు వంటి రూపాల్లో ఉండేవి. కానీ, ఇప్పుడు అవి డిజిటల్ రూపం దాల్చి అంతుచిక్కని విధంగా విస్తరించాయి.
క్రిప్టో కరెన్సీ అంటే అసలు ఏమిటో కూడా స్పష్టంగా తెలియని అనేక మంది ప్రజలు, ‘తక్కువ పెట్టుబడితో ఎక్కువ లాభం’ అనే మాయ మాటలకు లోనై తమ సంపాదనను ప్రమాదంలో పడేస్తున్నారు. సామాజిక మాధ్యమాలు, మెసేజింగ్ యాప్స్, ఫేక్ వెబ్సైట్లు వంటి వేదికల ద్వారా మోసగాళ్లు తమ వల విస్తరిస్తున్నారు.
ఆకర్షణీయమైన ప్రకటనలు, నకిలీ రివ్యూలు, ప్రముఖుల పేర్లతో ప్రచారం చేస్తూ ప్రజల నమ్మకాన్ని దోచుకుంటున్నారు. ఈ మోసాల ముఖ్య లక్షణం ‘త్వరగా ధనవంతులు కావచ్చు’ అనే భావనను ప్రోత్సహించడం. సాధారణంగా పెట్టుబడుల ప్రపంచంలో అధిక లాభం అంటే అధిక ప్రమాదం కూడా ఉంటుందని తెలిసిన విషయమే. అయినప్పటికీ, కొందరు తమ ఆర్థిక అవగాహన లోపం, తక్షణ లాభాల ఆశతో ఈ మోసాలకు బలి అవుతున్నారు.
ఇది కేవలం వ్యక్తిగత నష్టమే కాదు, సమాజ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా హానికరం. ప్రభుత్వాలు, ఆర్థిక సంస్థలు ప్రజలకు అవగాహన కల్పించేందుకు అనేక చర్యలు తీసుకుంటున్నప్పటికీ మోసగాళ్ల చతురత రోజురోజుకీ పెరుగుతోంది. నకిలీ యాప్స్ రూపొందించడం, ఫిషింగ్ లింక్స్ పంపడం, వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని దోచుకోవడం వంటి పద్ధతులు విస్తరిస్తున్నాయి. కొంతమంది తమ డబ్బును పెట్టుబడి పెట్టిన తరువాత, ప్రారంభంలో చిన్న లాభాలు చూపించి నమ్మకం కలిగించి, తరువాత పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు తీసుకుని మాయమవుతున్నారు.
జాగ్రత్తలు కీలకం
ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రజలు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు అత్యంత కీలకం. మొదటిగా, ఏ పెట్టుబడిలోనైనా ముందుగా సరైన పరిశోధన చేయాలి. ఆ సంస్థ లేదా యాప్ నిజమా కాదా అనేది అధికారిక వనరుల ద్వారా ధృవీకరించాలి. రెండవది, ‘హామీ లాభం’ అనే మాటను నమ్మకూడదు. ఆర్థిక ప్రపంచంలో హామీ లాభం అనేది సాధారణంగా మోసానికి సంకేతం. మూడవది, తెలియని లింక్స్పై క్లిక్ చేయడం, వ్యక్తిగత సమాచారం పంచుకోవడం వంటి చర్యలను నివారించాలి. కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు కూడా ఒకరినొకరు అప్రమత్తం చేయడం అవసరం.
ముఖ్యంగా వృద్ధులు, టెక్నాలజీపై అవగాహన తక్కువగా ఉన్నవారు ఈ మోసాలకు ఎక్కువగా గురవుతున్నారు. అందువల్ల వారికి సరైన మార్గదర్శకత్వం ఇవ్వడం సమాజ బాధ్యత. ఇంకా, విద్యా వ్యవస్థలో ఆర్థిక అవగాహన (ఫైనాన్షియల్ లిటరసీ)కు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. చిన్న వయస్సు నుంచే పిల్లలకు డబ్బు విలువ, పెట్టుబడుల ప్రమాదాలు, మోసాల గుర్తింపు వంటి అంశాలపై శిక్షణ ఇవ్వడం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఇలాంటి సమస్యలను తగ్గించవచ్చు.
విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీస్తున్న క్రిప్టో మోసాలు
చట్టపరమైన చర్యలు కూడా కఠినంగా అమలు కావాలి. మోసగాళ్లను త్వరగా గుర్తించి, శిక్షించేందుకు సాంకేతిక నిపుణులతో కూడిన ప్రత్యేక బృందాలు అవసరం. అంతేకాకుండా, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో సహకారం కూడా అవసరం, ఎందుకంటే ఈ మోసాలు దేశాల సరిహద్దులు దాటి జరుగుతున్నాయి. మొత్తంగా చూస్తే, క్రిప్టో మోసాలు కేవలం ఆర్థిక నష్టం మాత్రమే కాదు, ప్రజల విశ్వాసాన్ని కూడా దెబ్బతీస్తున్నాయి.
ఈ సమస్యను ఎదుర్కోవాలంటే ప్రభుత్వ చర్యలతో పాటు ప్రజల జాగ్రత్త కూడా అవసరం. తక్కువ పెట్టుబడితో ఎక్కువ లాభం అనే మాయకు లోనుకాకుండా, ఆలోచనాత్మకంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత. సాంకేతికతను సద్వినియోగం చేసుకోవడం మన చేతిలో ఉంది. దాని వల్ల కలిగే ప్రమాదాలను గుర్తించి, జాగ్రత్తగా ముందుకు సాగితేనే మన కష్టార్జిత సంపాదనను కాపాడుకోవచ్చు. లేదంటే, క్షణాల్లో సంపాదించినదంతా కరిగిపోయే ప్రమాదం తప్పదు.
తిప్పర్తి శ్రీనివాస్
* ఓపెన్ పేజీకి వ్యాసాలు, లెటర్లు పంపాల్సిన మెయిల్ఐడీ openpage@v6velugu.com
* రచయితలు ‘వెలుగు’కు మాత్రమే పంపుతున్నామని హామీ తప్పనిసరి రాయాలి.
* స్వీయ రచన అయి ఉండాలి. రచన 700 పదాలకు మించరాదు.
