కలియుగ ప్రత్యక్ష దైవం తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి సన్నిధిలో మరో అపురూపమైన ఆధ్యాత్మిక వేడుకకు రంగం సిద్ధమైంది. నవంబర్ 16వ తేదీన శ్రీవారి ఆలయంలో పుష్పయాగ మహోత్సవాన్ని అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించేందుకు తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ఏర్పాట్లు చేస్తోంది. అసలు పుష్పయాగం అంటే ఏమిటి ? శ్రీవారికి వేలాది పుష్పాలతో ప్రత్యేక పూజలు ఎందుకు నిర్వహిస్తారు? ఈ మహోత్సవానికి ఉన్న చారిత్రక నేపథ్యం ఏమిటి ? పుష్పయాగం నిర్వహించడం వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక పరమార్థం ఏమిటి ?
ఈ విషయాలన్నీ ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
పుష్పయాగానికి శతాబ్దాల నాటి సంప్రదాయం
ఆలయ చారిత్రక సంప్రదాయాల ప్రకారం, పుష్పయాగం ప్రాచీన కాలం నుంచే నిర్వహించబడిన ఉత్సవంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. తిరుమలలోని పూర్వపు ఉత్సవ సంప్రదాయాల్లో పుష్పయాగానికి స్థానం ఉన్నప్పటికీ, కాలక్రమేణా ఈ వేడుక నిర్వహణలో అంతరాయం ఏర్పడింది. అనంతరం 1980లో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం పుష్పయాగ మహోత్సవాన్ని పునరుద్ధరించింది. అప్పటి నుంచి వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాల అనంతరం కార్తీక మాసంలో ఈ మహోత్సవాన్ని నిర్వహించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది. బ్రహ్మోత్సవాల సందర్భంగా తెలిసీ తెలియక జరిగే ఆగమ సంబంధిత లోపాలకు పరిహారార్థంగా, అలాగే లోకక్షేమాన్ని ఆకాంక్షిస్తూ పుష్పయాగాన్ని నిర్వహిస్తారని ఆలయ సంప్రదాయం చెబుతోంది. ఇది కేవలం పుష్పాలతో చేసే అలంకరణ మాత్రమే కాదు. భక్తి, శరణాగతి, పవిత్రతలకు ప్రతీకగా భావించే విశిష్ట ఆరాధన.
తిరుమలలో పుష్పయాగానికి ఎంతో చరిత్ర ఉంది. ఈ ఉత్సవం 15వ శతాబ్దం నుంచే నిర్వహిస్తున్నట్లు చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. అయితే, కాలక్రమంలో ఈ వేడుక నిర్వహణ ఆగిపోయింది. తిరిగి 1980 నవంబర్ 14న టీటీడీ పుష్పయాగ మహోత్సవాన్ని ప్రారంభించింది. అప్పటి నుంచి ప్రతి ఏడాది బ్రహ్మోత్సవాలు పూర్తయిన తర్వాత కార్తీక మాసంలో ఈ ఉత్సవాన్ని నిర్వహించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.
బ్రహ్మోత్సవాల సమయంలో తెలిసీ తెలియక జరిగే పూజా కార్యక్రమాల లోపాలు, ఇతర దోషాల నివారణ కోసం ఈ పుష్పయాగం నిర్వహిస్తారు. అంతేకాదు, ప్రపంచమంతా సుఖసంతోషాలతో ఉండాలని, ప్రజలకు మంచి జరగాలని స్వామివారిని ప్రార్థిస్తూ ఈ వేడుకను నిర్వహిస్తారు. అందుకే పుష్పయాగాన్ని కేవలం పూలతో చేసే అలంకరణగా కాకుండా, ఎంతో పవిత్రమైన ఆరాధనగా భక్తులు భావిస్తారు.
ఈ నెల 16న తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో పుష్పయాగ మహోత్సవం జరగనుంది. దీనికి సంబంధించిన కార్యక్రమాలు 15వ తేదీ సాయంత్రం నుంచే ప్రారంభమవుతాయి. నవంబర్ 15న సాయంత్రం 6 గంటల నుంచి రాత్రి 8 గంటల వరకు అంకురార్పణ నిర్వహిస్తారు. 16వ తేదీన ఉదయం ఆలయంలో జరిగే రెండో అర్చన, రెండో గంట, నైవేద్య కార్యక్రమాలు పూర్తయిన తర్వాత శ్రీదేవి, భూదేవి సమేత మలయప్పస్వామివారిని సంపంగి ప్రదక్షిణంలోని కల్యాణ మండపానికి తీసుకువస్తారు.
ALSO READ : శ్రీవారి సన్నిధిలో శ్రీలీల, గౌరీ ప్రియ..
అక్కడ స్వామివారికి స్నపన తిరుమంజనం నిర్వహిస్తారు. ఇందులో భాగంగా పాలు, పెరుగు, తేనె, చందనం, పసుపు వంటి పవిత్రమైన పదార్థాలతో స్వామివారికి ప్రత్యేక అభిషేకాలు చేస్తారు. ఈ వివరాలను తిరుమల శ్రీవారి ఆలయ ప్రధాన అర్చకులు వేణుగోపాల దీక్షితులు వెల్లడించారు.
పుష్పయాగంలో అన్నింటికంటే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం స్వామివారికి పూలు సమర్పించడం. నవంబర్ 16న మధ్యాహ్నం ఒంటి గంట నుంచి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు ఈ పుష్పయాగం నిర్వహిస్తారు. వివిధ రకాల సుగంధ పూలు, తులసి, ఇతర పవిత్రమైన పత్రాలతో స్వామివారిని అర్చిస్తారు. పూల పరిమళాలు, వేద మంత్రాల మధ్య కల్యాణ మండపం ఎంతో ఆధ్యాత్మిక వాతావరణంతో నిండిపోతుంది. స్వామివారికి ఒక్కో పువ్వు సమర్పించడం ద్వారా భక్తులు తమ భక్తిని, కృతజ్ఞతను తెలియజేస్తారని నమ్ముతారు.
పుష్పయాగం పూర్తయిన తర్వాత సాయంత్రం సహస్రదీపాలంకార సేవ నిర్వహిస్తారు. అనంతరం మలయప్పస్వామివారు ఆలయంలోని నాలుగు మాడ వీధుల్లో విహరిస్తూ భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. పుష్పయాగ మహోత్సవం సందర్భంగా నవంబర్ 16న కొన్ని ఆర్జిత సేవలను టీటీడీ రద్దు చేసింది. వాటిలో కల్యాణోత్సవం, ఊంజల్ సేవ, బ్రహ్మోత్సవం ఆర్జిత సేవలు ఉన్నాయి. కాబట్టి ఆ రోజు తిరుమలకు వెళ్లే భక్తులు ఈ విషయాన్ని ముందుగానే గమనించాలని టీటీడీ సూచించింది.
శతాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన పుష్పయాగ మహోత్సవం తిరుమలలో ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో కొనసాగుతున్న సంప్రదాయం. బ్రహ్మోత్సవాల సమయంలో జరిగిన లోపాల నివారణతో పాటు, లోకమంతా సుభిక్షంగా ఉండాలని స్వామివారిని కోరుకుంటూ ఈ పూజలు నిర్వహిస్తారు. పూల పరిమళాలు, వేదమంత్రాల నడుమ జరిగే ఈ అద్భుతమైన పుష్పయాగ మహోత్సవం నవంబర్ 16న తిరుమలలో భక్తులకు మరో ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని అందించనుంది.
